امريكائيان ضمن استفاده از پيمان بازرگانى سال 1943 ، منظما كالاهاى امريكائى وارده به ايران را افزايش دادند ، و حجم اين كالاها به چندين برابر حجم كالاهاى صادره از ايران به امريكا بود . از 21 مارس 1945 تا 20 مارس 1946 ، امريكا مبلغ 847 ميليون ريال كالا به ايران وارد كرد ، درصورتيكه صادرات ايران به امريكا در ظرف اين مدت فقط 302 ميليون ريال بود .
پس از جنگ ميسيون نظامى امريكا به شديدترين فعاليتها در ايران دست زد . در آغاز سال 1947 سررسيد قرارداد مستشاران امريكائى از نو تا 21 مارس 1949 تمديد شد و پس از آن اين تمديد با مدتهاى طولانىترى تكرار گرديد . مستشاران نظامى امريكائى طرحى براى تجديد سازمان ارتش ايران تهيه كردند ، و طبق نمونه ارتش امريكا به تجديد سازمان اين ارتش سرگرم شدند ، نظاميان ايرانى را با سلاح امريكائى آشنا و مسلح كردند .
در ژوئن 1947 با وجود مخالفت با اصول قانون اساسى ايران ، دولت بدون اطلاع قبلى و تصويب مجلس ، قراردادى به منظور خريد اسلحه و سازوبرگ نظامى امريكايى به مبلغ 25 ميليون دلار با امريكا امضاء كرد . امريكائيان كه مىكوشيدند از خاك ايران به عنوان پايگاه استراتژيك نظامى بهره ببرند ، ساختن فرودگاههائى را در شمال ايران يعنى در قم ، رشت و بابلسر ، آغاز كردند .
در 6 اكتبر 1947 ميان امريكا و ايران قرارداد تازهاى دربارهء فعاليت ميسيون نظامى امريكائى منعقد گرديد ، به موجب اين قرارداد به مستشاران امريكائى امكان داده شد كه در فعاليتهاى وزارت جنگ ، ستاد ارتش ، و بهطوركلى ارتش ايران نظارت كامل داشته باشند . در اين قرارداد افزايش شماره مستشاران امريكائى و حتى حق تعيين پستهاى اين مستشاران در ارتش ايران فقط به هيئت مستشارى امريكائى سپرده شد . دولت قوام سررسيد قرارداد مستشاران امريكائى را هم در ژاندارمرى تمديد كرد .
امريكائيان مىكوشيدند تا ايران را به گروهبندى ضد شوروى بكشانند ، تلاش مىكردند پيمان سعدآباد را احيا كنند و روابط ايران و شوروى را به تيرگى سوق دهند .
اينان با سرسختى كوشش داشتند ، قرارداد 4 آوريل 1946 موجود بين ايران و شوروى را مبنى بر تشكيل شركت مختلط نفت ايران - شوروى و اكتشاف و بهرهبردارى از منابع نفت شمال ، عقيم بگذارند .
مرتجعان ايران كه براى بهم زدن اين قرارداد آماده بودند ، به سركوبى عناصر دموكرات پرداختند . در سپتامبر 1947 پس از سفر شوارتسكف به آذربايجان ، بازداشت - هاى دستهجمعى مردم آغاز گرديد . بگواهى مطبوعات ايران ، در پايان 1947 در حدود 20 هزار تن بازداشت شدند . بازداشتشدگان همراه خانوادههايشان به بازداشتگاهى واقع
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 508
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥٠٨