در 27 اوت دولت على منصور ، نخستوزير ايران استعفا داد و دولت تازه به رياست فروغى به ارتش ايران دستور ترك مقاومت در برابر ارتشهاى انگليس و شوروى را صادر كرد . مجلس ايران در 28 اوت اين تصميم دولت را تصويب كرد . در پى اين رويدادها مذاكرات ميان شوروى ، انگلستان و ايران آغاز و موافقت شد كه ارتش ايران از چند منطقه شمالى و جنوبى و غربى كشور عقبنشينى و اين مناطق به وسيله ارتشهاى شوروى و انگليس اشغال گردد . ضمنا موافقت شد كه كليه شبكههاى جاسوسى و كادر ديپلماسى آلمان و ايتاليا و تبعهء كشورهاى دستنشاندهء اين دولتها در ظرف مدت معينى از ايران اخراج گردند .
رضا شاه رسما اين شرايط را پذيرفت . اما عملا آنها را اجرا نكرد . پليس ايران از شبكه فاشيستى مقيم ايران پشتيبانى مىكرد . بسيارى از جاسوسان آلمانى فعاليتهاى زيانبخش را در سرزمين ايران دنبال كردند . در 10 سپتامبر 1941 روزنامه نيمه رسمى « اطلاعات » آشكارا از بسته شدن سفارتهاى آلمان و ايتاليا در تهران اظهار تأسف كرد .
خارج شدن سفيران اين دو دولت از تهران به امروز و فردا موكول مىشد .
در تهران حكومت نظامى اعلام و گردهمآئىها ممنوع گرديد ، هركس بر خلاف اين دستور رفتار مىكرد به دادگاه نظامى تسليم و احتمالا به اعدام محكوم مىشد . اين جريانها خشم تودههاى مردم را برانگيخت و در بعضى جاها تظاهرات اعتراض مردم نسبت به رفتار دولت آغاز گرديد .
آشكار شد كه سياست همكارى دولت ايران با تجاوزكاران فاشيست و چشم پوشيدن اين دولت از بيطرفى ، با شكست روبرو شده است . رضا شاه حتى پشتيبانى عناصر دست راستى ايران را از دست داد ، اينان مىترسيدند كه سرسختى شاه رشد جنبش مردمى با همه فرجامهاى « خطرناكش » ، سرتاسر ايران را فراگيرد . در 16 سپتامبر رضا شاه ناچار شد به نفع محمد رضا پسرش از تاج و تخت سلطنت چشم بپوشد و رسما استعفا دهد . اين گونه محمد رضا ، شاه ايران گرديد . ديپلماتها و نمايندگان ديگر هيتلر ، دستنشاندگانش و بيشتر جاسوسان آلمانى بازداشت و از ايران اخراج گرديدند . قسمتى از جاسوسان آلمانى موفق شدند خود را پنهان كنند .
شبكهء جاسوسى هيتلر با برخى از چهرههاى برجسته ايرانى ( ژنرال زاهدى ، نوبخت ، نماينده مجلس و غيره ) تماس داشتند ، اينان بهگونهء زيرزمينى به فعاليتهاى خرابكارانه خود پس از ورود ارتش متفقين به ايران ، ادامه مىدادند . با شركت رئيس شبكه جاسوسى آلمان در ايران ف . ماير ، يك سازمان زيرزمينى فاشيستى - ملى به نام « مليون ايران » تشكيل شد ، در اين سازمان ژنرالها و افسران ارتش ايران ، نمايندگان مجلس ، مالكان
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 479
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٤٧٩