چاپخانهها ، معلمان ، نانواها ، كارگران واگن ، پست و مستخدمان تلگرافخانهها تشكيل گرديد . در تبريز ، رشت و انزلى هم اتحاديههائى درست شدند . اينان بدون واسطه و مستقيما در جنبشهاى ضد امپرياليستى شركت مىكردند . سازمانهاى حزب سوسيال دموكرات « عدالت » در شهرهاى شمالى ايران سخت به فعاليت پرداختند ، اين حزب از كارگران مهاجر ايرانى در پايان جنگ جهانى در باكو تشكيل شده بود .
در آذربايجان ، فعاليت حزب دموكرات آذربايجان شدت يافت ، اين حزب ضمن اوت 1917 در چارچوب حزب دموكرات ايران تشكيل شده بود . عناصر اين حزب ، خرده بورژواها ، مالكان پيشرفته ، روشنفكران ، روحانيان دونپايه و حتى كارگران و دهقانان بودند ، اين حزب خواهان پيكار سخت با امپرياليسم و اجراى دگرگونى دموكراتيك در ايران بود . جنبشهاى ضد امپرياليستى در استانهاى ديگر كشور هم اوج گرفتند .
اشغال ايران به وسيله انگليسها و موافقتنامه انگليس - ايران
امپرياليستهاى انگليسى از اينكه ارتش روس ايران را تخليه كرد ، بهره بردند .
اينان مىپنداشتند ، با اين اوضاع شرايط مساعدى را به منظور انجام طرحهاى انقياد دولت ايران و تصرف ماوراء قفقاز به دست آوردهاند . انگليسها همچنين از رشد جنبشهاى آزادى ملى در شمال ايران برآشفتند . و كوشش داشتند آنها را خفه كنند و نگذارند آثار اين جنبشها به مناطق ديگر ايران و به هندوستان سرايت كند .
امپرياليستهاى امريكائى هم در سالهاى 1918 - 1920 مىكوشيدند در ماوراء قفقاز نفوذ كنند و اين منطقه را به شكل تحت الحمايه امريكا درآورند ، يا آنكه اقلا ارمنستان را زير حمايت خود بگيرند . منظور امريكائيها خفه كردن قدرت شوروى و تصرف منابع نفت باكو بود .
انگليسها به بهانهء پيكار عليه ارتشهاى ترك و آلمان كه در ماه مه 1918 ، قسمت باخترى آذربايجان ايران و تبريز را گرفتند ، خود را براى اشغال ايران آماده كردند . در آغاز سال 1918 ، يكانهاى انگليسى زير فرماندهى ژنرال دنسترويل ، از راه همدان ، قزوين ، منجيل و رشت به سوى شمال ايران گسيل گرديدند . يك ستون از نيروهاى انگليسى زير فرماندهى ژنرال مالسون به منظور تصرف استانهاى كناره درياى خزر به سوى شمال خاورى ايران اعزام گرديد .
اشغالگران انگليسى با تظاهرات خشمگينانه و خصمانه مردم ايران روبرو شدند .
ميتينگها و تظاهرات اعتراضآميز مردم آغاز گرديد ، روزنامههاى تهران عليه اشغالگران