تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 301

مساهمون:

ص٣٠١
در پى اين اقدامات و حتى در نتيجهء پايان ستيزهاى فئودالى ، اقتصاد كشور ازجمله كشاورزى و صنعت رفته‌رفته در كشور پيشرفت را آغاز كرد .

قيامهاى مردمى در سالهاى 60 - آغاز سال 70

كوشش‌هاى كريمخان به منظور محدود كردن بيدادگرى حاكمان و فئودالها تقريبا بىاثر بودند . خانهاى فئودال محلى و حاكمان به دستورات و فرمانهاى كريمخان ترتيب اثر ندادند و به دهقانان و شهرنشينان ماليات و وظايفى را بارها بيش از ميزان مقرره به وسيله كريمخان ، تحميل مىكردند . به موجب اطلاعاتيكه نمايندگان روسى در ايران آنزمان داده‌اند ، مثلا حاكم رشت به سال 1768 مبلغى معادل 300 هزار روبل ماليات براى خزانه مركزى از مردم گرفت ، اضافه بر آن ، مبلغ 400 هزار روبل ديگر براى خودش از مردم اخاذى كرده است . در مناطق ديگر ايران هم اين گونه بيدادگرىها روا بود . اين چگونگىها اعتراض مردم روستاها و شهرنشينان را برانگيخت و آنها را به جنبش خودبخودى واداشت . به سال 1768 در اردبيل قيامى مردمى درگرفت ، ضمن اين قيام خان محلى كشته شد . در سالهاى 60 قيامى در كرمان رويداد ، رهبرى اين قيام را زغال‌فروشى از روستاى دران كوهپايه به نام تقى به عهده داشت . بهانهء اين قيام بيدادگرى و خودسرى خدامراد خان زند ، حاكم كرمان نسبت به تقى درانى بود . در اين هنگام تقى درانى توانست سيصد تن از افراد مسلح را گرد آورد ، او با اين افراد ، كرمان را گرفت و خدامراد خان را كشت . قيام‌كنندگان تا مدتى ديرپا توانستند كرمان را نگهدارى و بر آن فرمان رانند . به فرمان تقى درانى دارائى بيشتر از توانگران و بازرگانان كرمان مصادره شد . در خود كرمان تفنگ‌ها و باروت‌هاى ممتازى براى جنگ ساخته مىشد . كريمخان سرانجام براى سركوبى اين قيام يكى از آزموده‌ترين سرداران خود يعنى نظر على خان زند را با سپاهيانى نيرومند به كرمان گسيل داشت ، اين شخص شهر را محاصره كرد . او بر آن شد هم‌بستگى مردم كرمان را با تقى درانى بگسلد ، بنابراين به قيام‌كنندگان وعده داد ، اگر از پيرامون تقى پراكنده شوند ، به آنها تأمين خواهد داد . اين نيرنگ مؤثر واقع شد دهقانان كه نيروهاى اصلى جنبش را تشكيل مىدادند ، درحاليكه وضع آنها در پى اين قيام بهبود نيافته بود ، تقى درانى را رها كردند و به روستاهاى خود بازگشتند . صنعتگران و شهرنشينان ديگر هم از تقى درانى نااميد شدند ، چون او ضمن فرمانروائيش تغييراتى در سيستم ماليات‌گيرى پيشين نداد و مانند سابق از شهرنشينان ماليات مىگرفت ؛ اين گونه
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 301 | ا . آ . گرانتوسكى / م . آ . داندامايو / گ . آ . كاشلنكو / اى . پ . پتروشفسكى / ك . س . ايوانف / ل . ك . بلوى / كيخسرو كشاورزى