داشت ، خود را « پادشاه آسيا » خواند و مىخواست اسكندر را سرنگون كند . اما نتوانست در برابر هجوم ارتش اسكندر پايدار بماند چون از اعتماد مردم محلى نسبت به خود بهره نبرد ، موفق نشد از اشغال جنوب باختر به وسيله اسكندر جلو گيرد و گذرگاه آمودريا را به روى ارتش او بهبندد . سرانجام بس تسليم شد ، اسكندر فرمان داد او را دستگير و به عنوان خيانت و سوءقصد به جان پادشاه قانونى محاكمه كنند . بس در اكباتان اعدام گرديد .
سختترين نبرد عليه مقدونيان در مرحله دوم انجام گرفت ، در اين هنگام رهبرى قيام به عهده يكى از رهبران سغدى به نام اسپتيامن بود . تودههاى وسيعى از مردم به اين قيام پيوستند و به نيروهاى يونانى - مقدونى ضربههاى نيرومندى وارد آوردند . اسكندر با روش بسيار بيرحمانهاى به اين قيام جواب داد . بنا به شهادت كورتزى روفا ، او فرمان داد كه در درهء زرافشان روستاها را به آتش بكشند و همه بزرگسالان را آن ناحيه را نابود كنند . ديودور مىگويد كه در اين هنگام بنا به فرمان اسكندر 120 هزار تن كشته شدند .
در آخرين مرحلهء نبرد پس از سركوبى قيام در مراكز باختر و سغد و كشتن اسپتيامن ، پايدارى فقط در مناطق پراكندهء كوهستانى ادامه يافت . در اين هنگام اشراف سغدى و باخترى از ادامه سياست پايدارى منصرف شدند و به اسكندر گرائيدند . به نشانه آشتى ، اسكندر با دختر يكى از اين اشراف به نام ركسان كه سغدى بود ، ازدواج كرد . يكانهاى سوار باخترى و سغدى در لشكركشى اسكندر به سوى هندوستان شركت كردند . يكى از ويژگىهاى مهم سياست اسكندر در شرق دستور ساختمان شهرهاى تازه در آن سرزمين بود . بنا بر اسناديكه به دست آمده اسكندر چند شهر در اين ناحيه بنا نهاد ، اما در غرب فقط بندر مصرى اسكندريه را بنيان گذاشت .
لشكركشى به هندوستان
لشكركشى هندوستان تقريبا سه سال طول كشيد و پس از پيوستن سرزمينهاى پهناورى از آن ديار به متصرفات اسكندر ، در اثر خوددارى جدى لشكريان از پيشروى بيشتر به سوى خاور ، پايان يافت . در هندوستان هم مانند آسياى ميانه ، چند شهر و دژ از سوى اسكندر ساخته شد . هنگام بازگشت ، ارتش به سه ستون تقسيم شد : يك ستون زير فرماندهى كراتر از راه آراخوسيا ، دومين ستون به فرماندهى خود اسكندر از راه ساحل دريا و سرانجام قسمتى از راه دريا ، به وسيلهء ناوهائى كه در هندوستان ساخته شدند از اقيانوس هند به سوى خليج فارس رهسپار شدند ستونى كه زير فرماندهى خود اسكندر بود دشوارترين راه را در