ظاهر اين است كه جملهء ( (
وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ
) ) به عنوان ضرب المثلى براى بيان مقدم بودن طبقات ارحام بر يك ديگر استعمال شده و شايد به همين معنى در عرف عرب حجاز در آن دوره متعارف بوده است ، و طرف برابر اولى كه همان اولو الارحام ابعد باشند در ضمن جمله درج بوده و لازم عرفى آن به شمار مىرفته است ، و به همين مناسب در موضوع طبقات ارث و در آيات راجع به ارث طبقات بدون ترديد بدان استدلال شده ، و احتمال اينكه طرف برابر اولى اجانب باشند صرف يك تصور بىمورد بيش نيست ، بنا بر اين ( ( مِن ) ) در ( (
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
) ) هم بيانيه است و ( (
إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا
) ) هم استثناء منقطع است . از مجلسى ( ره ) - قوله من كنت مولاه فعلى مولاه - اين يك جملهاى است از گفتار پيغمبر در بارهء على ( ع ) در روز غدير خم و آن متواتر است از خاص و عام بدين فهرست :
1 - از ابن اثير در جامع الاصول خود به نقل از صحيح ترمذى از زيد بن ارقم كه رسول خدا ( ص ) فرمود : من كنت مولاه فعلى مولاه .
2 - بغوى در مصابيح و بيضاوى در مشكاة از احمد و ترمذى به سندهاى خود ، از زيد بن ارقم .
3 - به روايت اين هر دو از احمد به سندهاى او از براء بن عازب ، با اين دنباله كه عمر به على گفت : اى پسر ابى طالب بر تو گوارا باد ، مولاى من و هر مؤمن و مؤمنه شدى .
4 - ابن حجر عسقلانى در كتاب فتح البارى گفته است : حديث من كنت مولاه فعلى مولاه را ترمذى و نسائى نقل كردند ، و روايات بسيارى دارد جداً كه ابن عقده براى ضبط آنها كتاب جداگانهاى نوشته و بسيارى از سندهايش صحيح و حسن است .
5 - ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه گويد : عثمان بن سعيد از شريك بن عبد الله روايت كرده كه چون به على خبر رسيد كه مردم او را در ادّعاى اينكه