اولى به تصرف به كار مىبرند چنانچه در پسر عمو هم استعمال مىكنند ، ابو عبيده استاد معروف در لغت ، در كتاب المجاز في القرآن خود در بيان آيهء « مأويكم النار هى موليكم » گفته معنى موليكم ، اولى بكم است ، و شعر لبيد را شاهد آورده كه :
فغدت كلا الفرجين تحسب انه * مولى المخافة خلفها و أمامها
يعنى اولى به ترسيدن است از دنبال خود و پيش روى خود .
ابو عبيده كسى نيست كه در لغت غلط مرتكب شود ، و اگر غلط گفته بود ديگران از اساتيد ادب و لغت عرب و به او اعتراض مىكردند ، پس قول ابو عبيده و سكوت ديگران در حكمِ اجماع لغويين است بر اين معنى .
2 - همهء مفسرين موالى را در آيهء ( 23 سوره نساء ) : «
وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ
» الخ ، به معنى املك به ميراث اولى به جمع آن ، احق بدان ، معنى كردهاند .
3 - اخطل گفته :
فاصبحت مولاها من الناس بعده * و أحرى قريش ان تهاب و تحمدا
يعنى از همهء مردم احق به خلافت شدى .
4 - در حديث است كه هر زنى بىاذن مولى خود شوهر كند نكاحش باطل است ، يعنى صاحب اختيار خود ، در همهء اينها مولى به معنى اولى است .
5 - بعد از ذكر تأويل ( 19 سوره محمد ) : «
بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا
» گفته ولى ، و اولى يك معنى دارند و آن سزاوار به خلقت و متولى امور است .
6 - فرّاء در كتاب معانى القرآن گفته : ولى و مولى در كلام عرب يك معنى دارند .
7 - در قرائت ابن مسعود به جاى «
إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ
» ( 55 سوره مائده ) : « انما موليكم الله » آمده .