علمى كلى و ثابت است و با تجدد معلومات تجددى ندارد و به كثرت آنها متكثر نشود ، هر كه كيفيت اين علم را بداند معنى گفتار خداى عز و جل را ( 89 سوره 16 ) : « و فرو فرستاديم به سوى تو اين كتاب را تا بيان هر چيزى باشد » مىفهمد و باور مىكند كه همهء علوم و معانى در قرآن كريم هستند به طور يقين و به وجه اطمينان بخشى بر اساس بينش نه بر وجه تقليد و شنيدن و مانند آنها ، زيرا هيچ امرى از امور نيست جز اينكه در قرآن مجيد مذكور است : يا خودش يا مقومات و اسباب و مباديش و غاياتش و كسى نتواند آيات قرآن و اسرار عجيب و لوازم احكام آنها و علوم نامتناهى آن را بفهمد جز كسى كه علمش به اشياء از اين قبيل باشد » كلام او تمام شد .
اين قسمت هم براى نمونه از تحقيقات اين استاد نقل شد ، براى اينكه معلوم شود كه از فهم عمومى و بلكه بسيار خصوصى هم بسيار دور است و نتيجهء عايد خوانندگان نمىشود .
آنچه مورد توجه است اين است كه علاوه از كليات احكام و قوانين اسلامى ، از قرآن مجيد كليات و فرمولهاى علمى بسيارى استفاده شده و مىشود .
در بسيارى از علوم امروزه چون تاريخ و هيئت و شيمى و طبيعى و زمينشناسى و انسانشناسى و . . . و . . . با پيشرفت علوم دانشمندان مطلع از قرآن توانستند مسائل علمى بسيارى را از قرآن استخراج كنند و درك كنند كه در قرآن مجيد نسبت به اين مسائل علمى دقيق كه دانشمندان براى به دست آوردن آن رنج فراوان كشيدند توجهى بوده و بيانات رمز منشى شده كه مردم آن روز به كلى از فهم آن بىبهره بودند و پس از پيشرفت علوم و صنايع مىتوان با آن آشنا شد و از آن فهميد و اين خود دليل است بر اينكه قرآن مجيد از منبع علم سرشار ازلى تراويده ، و در آينده ممكن است حقائق بيشترى از آن درك شود و كم كم بشر به مقامى از فهم برسد كه بتواند همه
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 530
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٥٣٠