فصل : از سخنان امير مؤمنان عليه السّلام در باره زنان
170 - مبادا با زنى مشورت كنى جز كه كمال عقل او را آزمودهاى زيرا رأى آنان به گند ميكشاند و كاستى و تصميمشان به سستى و بالشان را كوتاه كن كه براشان بهتر است ، از خانه بدر شدن آنان سختتر نباشد بر تو از اينكه بيگانهاى كه به دو اعتماد ندارى نزد آنها درآوردى ، و اگر توانى جز خودت را نشناسند انجام ده .
2 - زنت را آنقدر آزاد مكن كه از حد تجاوز كند كه براى او و تو آرام بخشتر است ، زن يك گلى است لطيف و كارگزار و پادو نيست به او اجازه نده واسطه تو و ديگران شود ، با زنان بسيار خلوت مكن و در نياميز تا از تو خسته شوند و تو هم از آنها خسته شوى ، نيروئى در خود بجا گذار .
3 - مبادا غيرت بى جا كنى كه همسر درست كار را بيمار و بىاعتبار سازد ، اگر از آنها بدگمان شدى سخت در برابرشان ايستادگى كن و سخت بگير و بر آنها كم خشم كن مگر عيبى و گناهى باشد .
4 - فرمود : هر رازى را بزنان مگوئيد و بر مالى امينشان نكنيد ، و در هر كار بدانها اعتماد نكنيد ، زيرا چون قصد خلاف كنند بعهد نپايند و چون نيازمند شوند پارسا نباشند ، و در برابر شهوت خود ديندارى نكنند ، بدى را ياد آورند و نيكى را فراموش كنند ، بهر حال با آنها لطف كنيد تا شايد خوشكردارى كنند « 1 »
هامش
( 1 ) در اينجا بدين نكته بايد توجه شود كه نظر همه اين بيانات در باره زن شوهر دار است نه هر زنى و مقصود حفظ نظام خانواده است كه بايد زن در زير نظر شوهر بآسودگى و اطمينان زندگى كند و مايه پريشانى نظم خانواده نشود و در ضمن سخنان على ع دو مطلب در باره زن گوشزد شده .
يك - زن ميتواند بكمال عقل برسد و با مرد طرف مشورت گردد كه در سخن يكم بيان كرده .
دو - زن در خانه شوهر بايد بآسايش زندگى كند و دچار خدمتكارى سنگين نباشد كه در سخن شماره 2 فرموده در آن تاريخ بدنبال شيوه دوران جاهليت عرب سطح پرورش شخصيت زنان بسيار پائين بوده و حفظ حدود او بسيار لازم شمرده شده « مترجم »