5 - نيازمندى و احتياج رأى برانداز است و آدمى را بهر كارى ميكشاند .
6 - آرامش پيش از عاقبتسنجى است « چون دور انديشى ناآرامى آورد » 7 - تدبير و برنامه ريزى پيش از هر كار تو را از پشيمانى آسوده كند و كار به پشيمانى نكشد .
8 - هر كه با همه پيشنهادها رو در رو شود و آنها را با هم بسنجد آنجا كه خطا است بفهمد .
9 - هر كه ميانه روى را خوب جستجو كند هزينه و سرمايهگزارى بر او سبك و هموار گردد و بصرفهجوئى كار كند .
10 - هر كه در كارها به خود سخت گيرد و خود را برنج اندازد نابود شود .
11 - اگر آزمايشها در ميان نباشند همه راههاى كشف حقيقت كور و نابود شوند ، در هر آزمايشى دانش تازه بدست آيد « 1 »
هامش
( 1 ) در اين سخن حكيمانه آن حضرت فلسفه عميقى نهفته است كه در آينده تاريخ يك اصل علمى جهانى بشمار آمد و تا كنون به قوت خود باقى است و پيشرفت جهان بشريت از نظر دانش و فن و صنعت بر اين پايه استوار بوده و هست و آن در دو جمله خلاصه مىشود :
اول - پايه كشف حقيقت بر آزمايش و تجربه استوار است .
اگر آزمايش و تجربه در ميان نباشد راهى براى كشف حقيقت در ميان نيست هزارها سال فلاسفه و حكماء ماده عالم مادى را تنها چهار عنصر ميدانستند : خاك ، آب ، هوا و آتش و تجربه نبود ، راهى بحقيقت نبود بر اثر تجربه قرنهاى اخير دانسته شد كه عناصر بسيط بسيارى وجود دارد و راه فضا بسته بود و جهان را در چهار ديوار افلاك موهوم محصور كرده بودند و راهى براى كشف اين همه كهكشان و منظومههاى شمسى وجود نداشت و . . .
دوم - از هر آزمايش دانش تازهاى بدست مىآيد ، پس آزمايش و تجربه پايه پيشرفت دانش بشرى است و بايد هميشه آن را به كار بست و دنبال كرد « مترجم »