بوسيله كسى كه جانشين آن حضرت گردد كه در هر پيشامدى به دو پناه برند و حل هر مشكلى را از او بخواهند و مايه آرامش دل باشد از نظر پاكى و عصمت و كمال علم و خوش پذيرائى و آنچه در سؤال آمده كه پيغمبر ص به همه امت ابلاغ كرده و براى امت احكام شرع را بيان كرده نقضى به اين استدلال نرساند زيرا تبليغ آن حضرت از شريعت در حدود دستورى بوده كه به دو رسيده و تدريجى بوده و گونه گونه و برخى از احكام را رويا روى به آنها رسانده و باقى را به عهده جانشين خود حواله كرده كه خداوندش بدانش آن مخصوص ساخته و او را نگهبان آن شناخته و پس از پيغمبر ص خليفه او نموده و تبليغ آن احكام بر حسب اقتضاى مصالح آنان در تكليف و اين مقام او در اخبار متواترى بمردم ابلاغ شده و زبانزد آنها گرديده كه يكى از آنها است فرموده پيغمبر ص : منم شهر دانش و على ( ع ) باب آنست .
و آنچه از دانش كه مخصوص او ساخته تفصيل و شرح احكامى است كه بطور رسانيده و اين شرح و تفضيل را به عهده جانشين خود نهاده و بس بعلاوه اگر همه هم در همه تكاليف يكسان باشند لازم نيست كه در شرح و تفضيل با هم شريك باشند و آنچه لازم است اقتدار همه مكلفين است بر ادله احكام كه آنها را بثبوت رساند و راه را روشن كند و امام نزد ما يكى از دو دليل احكام شرع است بدرستى و چون پيغمبر به كسى كه جانشين كرده تفصيل بسيارى از احكام كلى و مبهم را سپرده باشد و او را بطور صريح جانشين كرده و در دسترس نهاده باشد رفع عذر آنها را نموده و اين وضع جدا از اين نيست كه آن حضرت همه احكام شرع را تبليغ بامت نموده و براشان بيان كرده و مخالف گفته ما هم نيست كه بايد امامى باشد كه امت در هر حكمى از شريعت به دو رجوع كنند .
2 - تقرير ديگر ، فرض كنيم پيغمبر ص به همه امت احكام شرع را بر سبيل تفصيل و بطور كلى روشن كرده و چيزى را بطور خصوصى به كسى نياموخته و از كسى نهان نداشته باز هم امت بىامام نتوانند بود و نميشود زمانى بىوجود حجت باشد زيرا پيغمبر معاصران خود را آموخت و براى آنان احكام شرع را بيان كرد ولى باز هم گونه
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى ) — صفحة 371
مساهمون: أبي الفتح محمد بن علي الكراجكي
ص٣٧١