و فرو نهد از آنها بار سنگين را و غلها را كه بر آنهايند ، پس آنان كه بگروند به دو و كمكش كنند و ياريش نمايند و پيرو شوند نورى را كه فرو شده با او آنانند همان رستگاران .
آنچه در اين آيه مورد سؤال است .
1 - نبى امى كه برخى آن را بنداشتن خط تفسير كردند .
2 - اصر و بار گران را از آنها فرو نهاده آيا اين اصر و اغلال كه بر آنان بوده چه بوده ؟
3 - آنان كه به دو گرويدند و كمكش دادند و ياريش كردند كه برخى آن را به ابى بكر و عمر تفسير كردند و هم بعثمان .
4 - نورى كه همراهش بود چيست ؟ تا دانسته شود .
پاسخ : مقصود از امى اينست كه اهل مكه بوده كه ام القرى است خدا تعالى فرموده - 7 - الشورى - تا بيم دهى ام القرى و هر كه گرد آنست ، و مردم شهر مكه معظمه امى تعبير شوند كه خدا فرموده - 2 - الجمعه - او است كه مبعوث كرد در ميان اميان رسولى از خودشان ، و همين بس است در ابطال گمان آنها و اما اصر در اينجا بمعنى بار گرانست كه بر دوش آنان بود ، و اغلال مىشود گناهانى باشند كه در حال كفر و گمراهى كردند و خدا آنها را آمرزيد و فروهشت از آنها چون گرويدند به خدا و رسولش ص .
و اما آنان كه به دو گرويدند و كمكش كردند و ياريش نمودند و پيرو نورى شدند كه همراهش بود و آنان همان رستگارانند ستايش هر كسى است كه اين اوصاف را داشته باشد چون نام كسى در آن برده نشده كه رفع اشكال كند و تفسير مخالفان دليل ندارد و مورد اتفاق نيست ، و هر كه اخبار را بررسى كند و تاريخ درست را مطالعه كند ميداند كه ابا بكر و عمر و عثمان از اين اوصاف بىبهره بودند و در اين جا ميدان سخن پهناور است آنچه بايد اينكه از مدعيان اين تفسير دليلى خواسته شود كه قابل قبول باشد و خود آيه بر آن دلالت ندارد .
و شايستهتر گفته اينست كه مدح اين آيه از ان كسانيست كه اوصاف اين آيه را
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى ) — صفحة 333
مساهمون: أبي الفتح محمد بن علي الكراجكي
ص٣٣٣