در اين مسأله نيست جز اينكه اعتماد در حكم بكراهت به كار بردن اين ظروف خبريست كه پيش گفتم چون تهديد سختى دارد ، و در روايتى است از آن حضرت صلى اللَّه عليه و آله كه هر كه در دنيا از آنها نوشد در آخرت با آنها ننوشد و بدين دو خبر و مانند آنها كراهت نوشيدن در اين ظرفها ثابت شود ، و خوردن و روغن مالى و سرمهكشيدن بدان قياس شوند به علت اينكه همه در منافع تن به كار روند .
توضيح : جزرى در نهايه گفته : در حديث است كه : آنكه بياشامد در ظرف فضّه همانا برشنه كشد در شكمش آتش دوزخ ، يعنى سرازير شود در آن آتش دوزخ و براى نوشيدن برشنه ساخته كه آواز ورود آبست در درون .
زمخشرى گفته : برفع نار روايت شده و بيشتر روايت نصب است و اين گفته مجاز است زيرا آتش دوزخ در حقيقت در شكمش برشنه نكشد و جرجره آواز شتر است هنگام سختى حالش ولى آن حضرت صلى اللَّه عليه و آله آواز نوشانوش آدمى را براى آب در اين ظرفهاى مخصوص كه نهى دارد و سزاى كيفر چون برشنه آتش دوزخ ساخته بطور مجاز و تعبير به يجرجر با ياء ، براى فاصله بودن ميان آن و كلمه نار است ، و بنا بر نصب فاعل فعل نوشنده است و نار مفعول است ، گويند : جرجر فلان الماء ، يعنى پياپى آن را جرعه نوش كرد كه آوازى داد و معنى اينست كه گويا آتش دوزخ را نوشانوش كند .
21 - در كافى ( 6 / 385 ) بسندش از امام ششم كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله پيوسته در كاسههاى شامى نوش ميكرد كه برايش از شام مىآوردند و به دو پيشكش ميكردند ( و در روايت ديگرش افزوده كه ميفرمود ) اينها نظيفتر ظرفهاى شما است .
22 - و از همان ( . . ) بسندش از عمرو بن ابى المقدام كه ديد ابو جعفر عليه السّلام در كاسه سفالين مينوشيد .
23 - و از همان : ( 6 ر 386 ) بسندش از على بن اسباط كه شنيدم امام رضا عليه السّلام كه نام مصر برده شد فرمود : رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرموده : در سفالهاى مصر مخوريد و سرتان را با گلش مشوئيد كه غيرت برد و ديوثى آورد .
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 297
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٩٧