در بهشت نباشند ، و گفتهاند غذاى حيوانى را پيش داشت كه فرمود « و چهارپايان را براى شما آفريديم كه در آن گرمى و سودها داريد و از آنها ميخوريد » بر غذاى گياهى براى اينكه نعمت در آن بزرگتر است و به بدن انسان مانندتر است ، و در بيان غذاى حيوان درخت را مقدم بر غذاى انسان كه زرع و جز آنست بنا بر مكارم اخلاق كه توجه آدمى به زير دست خود بيش از خود بايد .
« و آنچه براتان آفريد در زمين » از جانور و درخت و ميوه و جز آن « بهر رنگ جدا » كه با برابرى همه در طبع و تأثير فلك نشانه وجود صانع تعالى است .
« رواسى » كوههاى پايدار « تا نلرزاند شما را » و افكند بران رودها و راهها تازه يابيد » بمقاصد خود و بشناخت خدا « و نشانهها » كه رهنماى رهگذران است از كوه و دره و باد و جز آن « و بستاره ره يابيد » در خشكى و دريا بشبها . . .
« و نهاديم آنچه بر زمين زيور آن » از مواليد سهگانه كه معادن و گياهان و جانورانند و اشرف همه انسانست و گفتهاند مكلفين مقصود نيستند چون آنچه بر زمين است زيور حقيقي نيست بلكه براى آزمايش مردم است و شامل خود مردم نيست چه فرمود « براى اينكه بيازمائيم كدام خوشرفتارترند » .
« و از او است آنچه در آسمانها است » رازى در ( ج 22 ص 8 ) تفسيرش گفته مالك است آنچه را در آسمانست از فرشته و ستاره و جز آن آنچه در زمين است از معدن و فلز و آنچه در هواست و مالك آنچه است كه زير خاك است ، اگر گفته شود ( ثرى ) سطح زيرين جهانست و زيرش چيزى نيست كه از خدا باشد ؟ گوئيم : ثري در لغت خاك نمدار است و بسا زير جهان زمين چيزى باشد چون گاو يا ماهى يا صخره يا هواء باختلاف روايات ( پايان ) .
طبرسى در ( ج 7 ص 2 ) مجمع گفته : ثرى خاك نمدار است و مقصود نهفتههاى زير آنست از گنجها و مردهها « آنكه زمين گهواره شما نمود » كه چون گهواره در آن بياسائيد « و در آن براى شما راه بر آورد » ميان كوهها و درّهها و بيابانها كه
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 59
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٩