وسختگيرترين عقاب كنندگانى در مقام عقاب و انتقام . . .
شايسته است كه دعا كننده در حالتى ميان نااميدى و اميد يا به تعبير بهتر ، ميان بيم و آرزو باشد ، « او را از سرميل و ترس مىخوانند » از روى بيم و آرزو ، اين است كه در آغاز دعاى افتتاح مىبينيم كه امام ، نيايش كنندگان را در حالتى ميان ميل و ترس قرار مىدهد ، « و يقين كردم كه تو ارحم الراحمين هستى در جايگاه گذشت و بخشايش » ، اگر شايستهء گذشت و رحمت باشيم رحمت بيش از گنجايش ما بر ما نازل مىشود ، مثلًا وقتى باران همچون يكى از مظاهر رحمت خدا پى درپى مىبارد از فراوانى چنان است كه ظرفها را پر از آب مىكند و ما نمىتوانيم همهء باران را كه به مقدارى عظيم فرو مىبارد بگيريم و جمع كنيم ؛ يا وقتى خداوند درهاى روزى را به روى انسان گشود او را در آن غرق مىكند آنسان كه انسان نداند با آنهمه نعمت و روزى چه كند ، اين وقتى است كه انسان مستحقّ رحمت باشد .
امّا اگر انسان مستحقّ عذاب باشد ، عذاب با شدّت و به شكلى كه تصوّرش را نمىكند بر او فرو مىآيد ، پس بنابراين انسان ميان دو چيز است : يا رحمتى واسع و گسترده كه آن را از خدا مىخواهيم ، يا عذابى شديد كه از آن به خدا پناه مىبريم :
« و يقين كردم كه فقط تو » و نه هيچكس جز تو اى خداوند ، « ارحم الراحمين هستى در جايگاه عفو و رحمت » ، پس اگر گناهكار باشيم و خدا را بخوانيم و دستس زارى و مسكنت به سوى او دراز كنيم تا گناه ما را ببخشايد ، خدا نه فقط از گناه مىگذرد بلكه رحمت خود را نيز نصيب ما مىكند ، و اين از اسماء خداى سبحان است .
انسان گناهكار از خدا مىطلبد كه از گناهان او همچون : ترك نماز ، آزار رسانيدن به مردم وپايمال كردن حقوق آنان ، تهمت و غيبت ، گمراه كردن ديگران و . . . بگذرد واو را ببخشايد ، پس خدا اگر بخواهد از گناهان او مىگذرد و بر اين غفران ، نعمت را نيز مىافزايد چنان كه به او ايمان و تقوى عطا مىكند و او را مورد رحمت خود قرار مىدهد ، « و سختگيرترين عقاب كنندگانى در مقام عقاب
دعا (معراج مومنين و راه زندگى) (فارسى) — صفحة 103
مساهمون: كمال نژاد
ص١٠٣