مؤلف گويد : اين روايات ، تعليم [ وقف ] تام ، از جانب رسول مكرّم خدا صلّى اللّه عليه و آله توسط جبرئيل عليه السلام است زيرا ظاهرش دلالت دارد بر اينكه شايسته است در آيهاى كه صحبت از آتش و عقاب است و بعد از آن ، ذكر بهشت و ثواب آمده است ، قرائت را قطع كرد و ميان اين دو فاصله انداخت ؛ همچنين اگر در دو آيهء كنار هم - برعكس مورد پيش - ابتدا صحبت از بهشت و ثواب است و پس از آن آتش و عقاب ، باز بايد بر آيه اول قطع كرد و ميان اين دو مفهوم فاصله ايجاد كرد . به عنوان مثال پس از آيه
« فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ »
« 1 » بايد وقف شود و جايز نيست آن را به
« وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ »
« 2 » وصل كنيم و سپس در اينجا وقف شود . [ بلكه لازم است در انتهاى آيه 81 وقف كنيم و سپس از ابتداى آيهء 82 شروع كنيم ] . و نيز مانند آن است آيهء
« وَ كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ »
« 3 » كه مطلب تمام مىشود و وصل آن به آيهء
« الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ »
« 4 » و قطع در اين قسمت مجاز نيست . [ بنابراين وقف در انتهاى آيه ششم ، تام است ] . و مانند آن مىباشد
« وَ لكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ »
« 5 » كه اينجا محل وقف است و وصل اين عبارت به
« وَ الظَّالِمُونَ »
در همين آيه و وقف بر آن جايز نيست . موارد مشابه مثالهاى فوق در قرآن بسيار است .
و از مواردى كه اين موضوع را روشنتر مىسازد ، قول تميم طائى از عدى بن حاتم « 6 » است كه گفت : « دو نفر نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمدند . يكى از آن دو شهادتين
هامش
( 1 ) - بقره : 81 .
( 2 ) - بقره : 82 .
( 3 ) - غافر : 6 .
( 4 ) - غافر : 7 .
( 5 ) - شورى : 8 .
( 6 ) - اين روايت با سند ديگرى از عدى بن حاتم نقل شده است .