زرتشت را أستاذ فيثاغورس در فلسفه واخترشناسى وكيميا وجادوگرى وديگر علوم إيراني ( ! ) را كه به « كلدانى » معروف بود ، به زعم خودشان تعبير وبيان مىكردند . . . اين أفكار هنگامى به أوج قدرت رسيد كه پله تون (
Plethon
) غيبگويان كلدانى را به زرتشت يا شاگردانش نسبت مىدهد . . . . « 1 »
محقق ديگر دياكونوف مىگويد : « روايات باستانى ، تعليمات فيثاغورس را مأخوذ از زرتشت مىدانند ، ولى مسلما اين نظر نادرست است » . « 2 »
رادا كريشنان در تاريخ فلسفهء خود « 3 » مىگويد : « ديودوروس اريتريايى وآريستوكسنوس أو ( زرتشت ) را أستاذ فيثاغورس دانستهاند . . . زرتشت را يونانيان
Zoroastres
تلفظ مىكردند كه اكنون به
Zoroaster
معروف است » . اين نظريه با توضيح ديگر وى كه مىگويد : « تاريخ ولادت أو را بين 600 تا 6000 سال پيش از ميلاد مسيح ذكر كردهاند » أرسطو واوكس وهرميپوس گفتهاند پنجهزار سال پيش از جنگ تروا بوده است . » ناسازگار است ، زيرا تولد وحيات فيثاغورس را حدود 600 ق . م نوشتهاند ووجود زرتشت در آن تاريخ بعيد بنظر مىرسد « 4 » ، واز اين رو عدهاى از اروپائيان به وجود چند نفر به نام زرتشت معتقد شدهاند . گيمن از آبه فوشه نقل مىكند كه : « دانشمندان ، با ميل ، وجود چند زردشت را مىپذيرند . اين يك راه حل آسانى است براي رهايى از
هامش
( 1 ) زرتشت وجهان غرب ، گيمن ، ص 17 و 18 ( فارسي ) .
( 2 ) تاريخ ماد ، دياكونوف ، ص 346 ( فارسي ) .
( 3 ) تاريخ فلسفه شرق وغرب ، راداكريشنا ، ج 2 .
( 4 ) در تاريخ ماد ( دياكونوف ) آمده است كه : « نامهاى مادي إيراني قرنهاى 9 تا 7 ق . م گواه اعتقاد به مزدا اهوره بوده است » .