واسطه به قطب الدين شيرازي مىرساند « 1 » ، وعضد الدين ايجى ( في 756 ه ) سرسلسله متكلمين فيلسوف شيراز نيز شاگرد قطب الدين شيرازي است . حلقهء ديگر اين زنجيره ، مير سيد شريف جرجانى ( في 816 ه ) وپس از أو سيد سند يعنى سيد صدر الدين دشتكى وهمزمان وى ، جلال الدين دوانى ( في 908 ه ) ومشهورترين وتقريبا آخرين حلقه آن زنجيره ، غياث الدين منصور دشتكى است كه در زمان أو حوزهء قزوين ( پايتخت وقت صفويه ) وحوزه أصفهان ( پايتخت پس از آن در زمان شاه عباس اوّل ) بناى رقابت را با شيراز گذاشتند واز آن پس ، عمدهء حكما وفضلاى شيراز به أصفهان رفتند .
نفوذ حكمت اشراق إيراني در ميان فيلسوفان متكلمنماى شيراز را مىتوان از مباني آنها وبرخى شروح كه به كتب سهروردى نوشتهاند دريافت . دوانى معروف به مباني « ذوق تألّه » است ، واگرچه نظريهء أو با نظريهء حكماى خسروانى يعنى حكماى قديم إيران در حقيقت « وجود » ودرجات آن فرق دارد ولى پيداست كه مىخواسته است به آنسوى برود وكوشش خود را نموده است . مباني دقيق سيد سند دربارهء علم بارى تعالى وبرخى مسائل دشوار فلسفي نيز گواه ديگر است . در اينجا چون مجال بررسى گسترده مباحث بازگرفته از حكمت اشراق وجود ندارد سخن را كوتاه مىكنيم . « 2 »
ملا صدرا
دورانى كه ملا صدرا در آن زندگى مىكرد - يعنى أواخر قرن دهم وأوائل قرن
هامش
( 1 ) ر . ك : مقالهء « شيراز مهد حكمت » ، قاسم كاكايى ، خردنامهء صدرا ، شمارهء دوم ، صفحهء 63 . ( غياث الدين منصور سيد صدر الدين مسلم فارسي از پدرش از پدرش كمال الدين أبو الحسن فارسي صاحب كتاب شرح مختصر المناظر در اپتيك قطب الدين شيرازي خواجة نصير الدين طوسي ) .
( 2 ) براي بررسى بيشتر حوزه فلسفي شيراز رجوع شود به سلسله مقالات محقق محترم آقاى قاسم كاكائى در مجلهء خردنامهء صدرا .