شهرت فراوان أو ، هيچكس از أو چيزى نمىداند جز آنچه را كه أفلاطون وأرسطو يا برخى معاصران وى درباره أو نوشتهاند .
تولد أو را سال 470 ق . م در نزديكى آتن نوشتهاند . أو را داراى چهرهاى نازيبا وقدى كوتاه وبيني پهن ومانند اينگونهها مىدانند كه برغم اين ويژگيهاى جسماني ، شخصيتى دلپذير وجذاب ومهربان داشته است . لباسى ژنده مىپوشيده كه در تابستان وزمستان همواره يك لباس بوده وكم مىخورده وكم مىخوابيده ؛ خلسه وسكوتهاى دراز چند روزه داشته وسروش غيبى همراه أو بوده وبر روىهم مردى معنوي ، عالم ، حكيم ، سخنور ، ماهر در جدل ، محترم ومؤدّب ، صريح وصادق بنظر مىآمده است .
سقراط ، مسلما ، يكى از حكماى بزرگ اشراقي است كه در يونان ( شبه جزيرهء يونان كنونى ) مانند نداشته وأستاذ أفلاطون ووالاتر از وى بوده است ، ولى دليلي در دست نيست كه أو را بزرگتر از ديگر حكماى پيشين بدانيم ؛ بلكه حكماى إيراني وآسياى صغير وتراكيا وملطيه وصقليه وجنوب ايتاليا در مقياس قابل محاسبهء آن دوران ، همه مقامي والاتر دارند واز وى جامعتر بودهاند .
از طرفي ، بر خلاف برداشت سطحى وكوتاهنظرانهء برخى تاريخنويسان كه أو را فقط يك حكيم اخلاقى ومعلم سياست وحكمت عملي معرفى مىكنند ، وى يكى از بزرگان حكمت نظري نيز هست ؛ واز جمله أصل « مثل نوريّه » - كه بغلط به مثل افلاطونى معروف شده است - بوسيلهء أو در مدارس علمي آن زمان بيان مىشده وأفلاطون آن را از وى فرا گرفته است ، ومىدانيم كه در تعاليم پيشينيان وفيثاغورس نيز بوده است .
امّا ، اين گفته چيچرو كه « سقراط فلسفه را از آسمان به زمين آورد » به اين معنا درست است كه وى بيشتر به حكمت عملي واصلاح روند حكومت واجراى عدالت
و
المظاهر الإلهية في أسرار العلوم الكمالية — صفحة مقدمة 120
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
صمقدمة ١٢٠