اولًا ، بايد سيره و روش پيغمبر را با دقت نظر و كنجكاوى عميق مطالعه كنند .
ثانياً ، مجموع آياتى كه در اخلاق نازل شده و نيز همهء قوانينى كه در احكام عبادى ، معادلات ، امور سياسى و ساير روابط و معاشرتها تشريع شده ، از نظر دقيق بگذرانند . . . .
دليل راهنمايى كه بدين ترتيب ، شخص متتبع ، از ذوق تنزيل الهى انتزاع مىكند ، چنان لسان كافى و بيان وافى دارد كه مسلماً در يك جمله و دو جمله نمىتوان يافت . « 1 » نكتهء ديگرى را كه شخص بحثكننده بايد مورد توجه قرار دهد اين است كه همهء آياتى كه متضمن برپايى عبادتها و قيام به امر جهاد و اجراى حدود قصاص و امثال آن است ، خطاب خود را متوجه عموم مؤمنان كرده است ، نه شخص پيغمبر :
نماز به پا داريد . « 2 »
در راه خدا انفاق كنيد . « 3 »
براى شما روزه واجب شده است . « 4 »
بايد از بين شما گروهى باشد كه دعوت به خير و امر به معروف و نهى از منكر كنند . « 5 »
در راه او جهاد كنيد . « 6 »
در راه خدا آن طور كه بايد جهاد كنيد . « 7 »
به مرد و زن زناكار صد تازيانه بزنيد . « 8 »
هامش
( 1 ) . غرض اين است كه بايد همهء مدارك و مبانى اين مسئله را مورد دقت قرار داد و بيان مختصر در اين موردنمىتواند كافى باشد . ر . ك : به پاورقى قبل
( 2 ) .« وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ »نساء ، آيهء 77
( 3 ) .« وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ »بقره ، آيهء 159
( 4 ) .« كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ »بقره ، آيهء 183
( 5 ) .« وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ »آلعمران ، آيهء 104
( 6 ) .« وَ جاهِدُوا فِي سَبِيلِهِ »مائده ، آيهء 35
( 7 ) .« وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ »حج ، آيهء 78
( 8 ) .« الزَّانِيَةُ وَ الزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ »نور ، آيهء 2