فقال : الآن قد شكرتني « 1 » ! .
وبهترين شكري آن است كه شامل بود هر سه نوع را ، وآن نماز است ؛ از اين جهت بر همه واجب آمد گذاردن آن .
[ 1 ] : واوّل نمازها ، نمازها پيشين است ، چهار ركعت به ازاى نعمتي كه مايهء بدن مردم است وآن عناصر چهارگانه است .
[ 2 ] : پس نماز پسين ، وآن بإزاء چهار خلط است كه قوام تن بدان است .
[ 3 ] : پس نماز شام ، وآن سه ركعت است بإزاء / 4
DA
/ روح سهگانه :
[ الف ] : يكى روح طبيعي كه مردم بدان غذا جويند وبالنده است « 2 » ، [ ب ] : دويم حيواني كه بدان زنده وجنبنده است ، [ ج ] : سيّم روح انساني كه مردم بدان گويا وانديشهگر است .
[ 4 ] : پس نماز خفتن ، وآن چهار ركعت است بإزاء چهار اعضاى رئيسه كه مبادى قوّتهائيست كه بنياد بقاى شخص ونوع بر آن است ، چون دل ودماغ وجگر وأنثيان .
[ 5 ] : پس نماز بامداد ، دو ركعت كه آخر نمازهاست وطاعت بدان تمام ، يكى به ازاى تن وديگرى به ازاى جان ، وبهر دو كار خلقت تمام است ؛ واينست حساب نمازى كه حق - تعالى - اوّل از بنده آن خواهد - چنانكه منقول است « 3 » - .
هامش
( 1 ) . اين بنده بحديثى كه با حديث موجود در متن تطابق كامل داشته باشد دست نيافت . روايت ديگرى در بعضي از مصادر نقل شده است كه به اين حديث مانندگى دارد : أوحى اللّه إلى داود : يا داود ! اشكرني : قال :
كيف أشكرك ؟ ! والشّكر من نعمتك تستحقّ عليه شكرا ! قال : يا داود ! رضيت بهذا الاعتراف منك شكرا ! بنگريد : كلمة اللّه ، ص 146 بنقل از عدّة الدّاعي . بحار الأنوار ج 71 ، ص 36 ، 51 بنقل از قصص الأنبياء . ص 55 بنقل از مشكاة الأنوار ص 32 . نيز بنگريد : الرسالة القشيريه ص 278 . شرح مصنّف بر منازل السّائرين ص 211 . نظير همين حديث شريف ( با اندكى اختلاف ) دربارهء حضرت موسى - عليه وعلى نبيّنا وآله السّلام - نيز نقل شده . بنگريد : كلمة اللّه ص 147 . بحار الأنوار ، ج 13 ص 351 ، ج 71 ص 36 . احياء علوم الدّين ، كتاب الشّكر ، باب في بيان كشف الغطاء عن الشّكر في حقّ اللّه تعالى ، ج 4 ص 83 . نيز اين روايت را در كتبي كه به ذكر أحاديث قدسي پرداخته است ( همچون : الأحاديث القدسية والجواهر السنيّة ) نيافتم .
( 2 ) . ع : +
و ( 3 ) . اشاره است بحديث شريف : اوّل ما يحاسب به العبد الصّلاة . بنگريد : كافى شريف ج 3 ص 268 . تهذيب