وأهل هدايت دو قسمند :
( 1 ) : محبوبان ؛ وايشان طائفهاى باشند كه از غايت صفاء استعداد ايشان را بىسعى وتقلّب در أطوار ومقاساة رنج وأنواع مجاهدات بمكاشفات / 164 -
B
/ رسانند وبأنوار مشاهدات از خودىخود بستانند وكأس زلال وصلت ولذّت انس در چشانند تا از غير معشوق أوّل بكلّى فانى گردند . آنگاه وجود حقانى بعد از فناء بشريّت بر سبيل موهبت بديشان باز دهند وايشان را با مقام معاملات وهياكل طاعات وعبادات رد كنند يا به أنواع تنعّمات در صور خدمات بلند گردند وروح خدمت حضرت با وجود كمال أنس ولذّت مشاهدت / 164 -
A
/ يابند ؛ ( 2 ) : ومحبّان ؛ واين طائفه أهل سير وسلوكند . اوّل حال ايشان در بدايت أرادت باشد كه آن اثر عنايتست ولمعان پرتو نور عشق حقيقي كه
يُحِبُّهُمْ
عبارت از آنست تا معشوق اوّل را بحكم
يُحِبُّونَهُ
« 1 » بر همه اختيار كنند واز ما عداى أو إعراض لازم دانند وبشوقى هر چه تمامتر بجناب أو توجّه نمايند وبه عزيمت هر چه قوىتر سرّ ايشان در سير آيد واز سر صدق باخلاص تام راه مىبرد . وهر رهروى را أزالت موانع وتحصيل شرايط بعبادات / 166 -
B
/ لازم بود وأزالت موانع به زهد حقيقي حاصل آيد وتحصيل شرايط بعبادات ، واصل مقامات ومنازل سلوك اين هر دو مقاماند وهمه با اين راجع ؛ چه حاصل سير وسلوك فناء از خود وصفات خود است وبقاء ببقاء حقّ واتصاف بصفات أو . وزهد « 2 » از قبيل تروكست مؤدّى بفنا بود وعبادت از قبيل اعمال مفضى به بقا باشد . واوّل قدمي از زهد ورع است كه اجتناب از مناهى ومكاره باشد . بعد از آن اجتناب از فضول كه از آن صبر حاصل آيد . / 165 -
A
/ بعد از آن حذر از نسبت افعال بخود برؤيت جميع افعال از حقّ - تعالى - ، واز اينجا توكّل لازم آيد ، بعد از آن فناء صفات خود چون أرادت وقدرت وأمثال آن بمطالعهء تجلّيات صفات إلهي ، وأزين جا تسليم ورضا حاصل آيد ، بعد از آن فناء از ذات خود بطلوع سبحات أنوار وجه باقي وآن ظهور سلطان توحيد است وهر چه حقّ - عزّ وعلا - از بنده بستاند ودر آن تصرّف نمايد بدلي از خود به أو باز
هامش
( 1 ) . دو قسمت است از مباركهء 54 المائدة .
( 2 ) . چنين است . شايد + كه