مقالت أوّل در بيان صفات ايجابيهء الله تعالى و تقدس
و اين مقالت مشتمل سيزده فصل « 1 » است
فصل أوّل در بيان اوصاف بر سبيل اجمال
بدان كه صفات الله تعالى منحصر در سه قسم است :
يكى وجودى حقيقى است ، چنان كه وجود و حيات و قدرت و مانند آن . و وجودى حقيقى ، صفتى را گويند كه تحقق آن بالقياس إلى الغير « 2 » نبود ، چنان كه سمع مثلا . چه اين صفت بدون تعلّق به مسموع متحقق است .
دوم وجودى اضافى است ، چنان كه وجوب و قدم و خلق و امثال آن . و وجودى اضافى صفتى را گويند كه تحقق آن بالقياس إلى الغير باشد ، چنان كه علم مثلا . چه اين صفت بدون تعلّق به معلوم مستحيل است .
سوم عدمى است ، چنان كه عدم التحيّز و غنىّ . چه غنا عبارت از عدم احتياج است .
و وجوديات را « صفات اكرام » خوانند و عدميات را « نعوت جلال » گويند . و بهذا
هامش
( 1 ) . در واقع اين مقالت مشتمل بر چهارده فصل مىباشد كه فصل چهاردهم آن در بيان اسماء الله تعالى است .
( 2 ) . اصل : بالغير .