( لا تيأسوا ) ، و ( انّه لا يايئس ) ، و ( أ فلم يايئس ) .
و بين ياء و جيم در : ( جاى ) در سورة الزمر و الفجر ، و ( ابن ) همه جا با همزه نوشته شده است .
و نيز افزوده شده در : ( نباى المرسلين ) ، و ( ملايه ) و ( ملاءيهم ) و ( من آنائ الّيل ) در سورهء طه ، ( من تلقائى نفسى ) ، ( من ورائى حجاب ) در سورهء شورى ، و ( ايتائى ذى القربى ) در سورة النحل ، و ( لقائى الآخرة ) در سورة الروم ، ( بأييكم المفتون ) ، ( بنيناها بأييد ) ، ( أ فأين مات ) ، ( أ فأين متّ ) .
و در ( اولو ) و فروع آن واو افزوده شده ، و نيز در ( سأوريكم ) .
مراكشى گفته : بدين جهت اين حروف در اين كلمات ( جائ ) ، و ( نبائ ) و مانند اينها زياد شده تا هولانگيز و نشانگر تفخيم و تهديد و وعيد بوده باشد ، همچنانكه در ( بأييد ) براى تعظيم نيروى خداوند متعال كه آسمان را با آن بنا نهاد ، و هيچ نيرويى به آن شباهت ندارد ، افزوده شده است .
و كرمانىّ در عجايب گفته : شكل فتحه در خطهاى پيش از خط عربى به صورت ألف ، و ضمه به صورت واو ، و كسره به صورت ياء بود ، مثلا : لا أوضعوا ) و مانند آن را با الف به جاى فتحه نوشتند ، و ( ايتائى ذى القربى ) را با ياء به جاى كسره ، و ( أولئك ) و امثال آن را با واو به جاى ضمه مىنوشتند ، زيرا كه به آغاز پيدايش خط قريب - العهد بودند .
قاعدهء سوم : [ در همزه ]
همزهء ساكن به حرف حركت ما قبلش نوشته مىشود ، در اول كلمه يا وسط يا آخر آن باشد ؛ مانند : ائذن ، و اؤتمن ، و البأساء ، و اقرأ ، و جئناك ، و هيئ ، و المؤتون ، و تسوؤهم ، مگر : ( فادّارءتم ) ، و ( رءيا ) و ( الرّؤيا ) ، و ( شطئه ) كه حرف آنها حذف شده ، و همچنين اول فعل امرى كه پس از فاء باشد ، مانند : ( فأتوا ) ، يا پس از واو باشد ، مثل : ( و أتمروا ) .
و همزهء متحرك ؛ اگر در اول كلمه باشد يا حرف زائدى به آن اضافه گردد ؛ در همهء احوال با ألف نوشته مىشود ، مانند : ( أيّوب ) ، ( إذ ) ، ( أولوا ) ، ( سأصرف ) ،