عرب بودند و بين حجاز و شام منزل داشتند ، پس بيست سال در ميان آنها بسربرد و در مكه در سنّ پنجاه و هشت سالگى وفات يافت « 1 » .
12 - شعيب : ابن اسحاق گفته : او پسر ميكاييل است - به خط ذهبى در اختصار مستدرك چنين است - و ديگرى گفته : فرزند ملكاين ، و بقولى فرزند ميكيل بن يشجن بن لاوى بن يعقوب است . و به خط نووى در تهذيبش ديدم : ابن ميكاييل بن يشجن ابن مدين بن ابراهيم خليل مىباشد ، او را خطيب الانبياء مىخواندند ، و به دو امّت مبعوث گرديد : مدين و اصحاب الأيكة ، او بسيار نماز مىخواند ، و در آخر عمرش نابينا شد .
و عدهاى قائل بودهاند كه : مدين و اصحاب الأيكة يك امت بوده است .
ابن كثير گفته : و دليل بر اين معنى آن است كه هريك از آنها به عدالت در سنجش وزن وكيل موعظه و سفارش شدهاند ، كه دلالت مىكند هر دو يكى بودهاند . نووى كه قول اول را اختيار كرده به روايتى كه از سدّى و عكرمه آورده استدلال نموده كه گفتند : خداوند هيچ پيغمبرى را دو بار مبعوث نكرده مگر شعيب را ، كه يكبار به مدين فرستاده شد پس خداوند آنها را به وسيلهء صيحه هلاك گرداند ، و بار ديگر او را به سوى اصحاب الأيكة فرستاد ، پس خداوند آنان را بوسيلهء عذاب يوم الظلّة ( أبر حامل آتش و عذاب ) بر انداخت .
و ابن عساكر در تاريخ خود از عبد اللّه بن عمرو مرفوعا آورده كه : قوم مدين و اصحاب الأيكة دو امت هستند كه خداوند شعيب را به سوى آنان فرستاد . ابن كثير گفته : اين حديث غريب و رفع آن محل نظر است ، وى گفته : و بعضى پنداشتهاند كه او براى سه امّت مبعوث گشت ، سومى اصحاب الرّس مىباشد .
13 - موسى ؛ فرزند عمران بن يصهر بن قاهث بن لاوى بن يعقوب عليه السلام است ، در نسبش اختلافى نيست ، و نام او سريانى است .
و ابو الشيخ از طريق عكرمه از ابن عباس آورده كه گفت : بدين جهت موسى ناميده شد كه ميان درخت و آب يافت شد ، كه در زبان قبطى ( مو ) به معنى آب ، و ( سا ) درخت را گويند .
و در صحيح او را چنين توصيف كرده كه : گندمگون بلندقامت مجعّد موى
هامش
( 1 ) تهذيب الاسماء و اللغات 1 / 248