كافى و بسند است ، معهذا بالخصوص فضائل و محامد قيس بن سعد بن عباده در اينجا مذكور مىشود كه غايت جلالت او ظاهر شود .
پس بايد دانست كه قيس بن سعد حسب افادات اساطين و محققين سنيه ، سخى و كريم ، و از كرام و فضلاء اصحاب جناب رسالتمآب صلّى اللَّه عليه و آله ، و صاحب عقل و دها و متصف برأى صواب انتما بوده ، و تا ده سال اكتساب سعادت خدمت سرور انام صلّى اللَّه عليه و آله الكرام كرده ، و منزلت صاحب شرطه در خدمت آن جناب داشت ، كه اهتمام امور آن جناب مىنمود ، و از فضلاى أجله و دهات عرب و كرمايشان ، و صاحب نجدت و شجاعت و شريف قوم خود بوده ، كه كسى مدافعت فضل او نمىكرد مثل پدر و جد خودش ، و جناب رسالتمآب صلّى اللَّه عليه و آله مدح خاندان او نموده ، و ارشاد فرموده كه جود از عادت اين اهلبيت است ، و در مشاهد با آن حضرت حاضر شده ، و آن سرور رايت روز فتح از پدرش گرفته ، به او عنايت نموده الى غير ذلك .
علامه ابو عمر يوسف بن عبد اللَّه بن محمد بن عبد البر النمرى القرطبى [ 1 ] در كتاب « استيعاب فى معرفة الصحاب » گفته :
[ قيس بن سعد بن عبادة بن دليم بن حارثة الانصاري الخزرجي ، و قد نسبنا اباه في بابه فأغنى ذلك عن الرفع في نسبه هيهنا ، يكنى أبا الفضل و قيل : أبا عبد اللَّه و قيل : أبا عبد الملك ، امه فكيهة بنت عبيد بن دليم بن حارثة .
قال الواقدي [ 2 ] : كان قيس بن سعد بن عبادة من كرام اصحاب رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و سلم و اسخيائهم و دهاتهم .
هامش
[ 1 ] ابن عبد البر : يوسف بن عبد اللَّه القرطبى المتوفى ( 463 ) ه .
[ 2 ] الواقدي محمد بن عمر بن واقد المدني المتوفى سنة ( 207 ) .