كه محمد بن اسحاق كذاب است .
ابن معين ابن اسحاق را حجت دانسته
و يعقوب بن شيبه گفته : كه سئوال كردم يحيى بن معين را كه چگونه است ابن اسحاق ؟ گفتم : ليس بذاك .
و درآوردى [ 1 ] حكايتى لطيف آورده كه حاصلش اين است كه بوديم در مجلس ابن اسحاق و مىآموختيم ، پس ابن اسحاق بغنود ، پس گفت ابن اسحاق بدرستى كه من ديدم اين ساعت گويا مردى داخل مسجد شد و با او رسنى است ، پس انداخت آن را در گردن خرى پس برون كرد او را ، درآوردى مىگويد : كه پس درنگ نكرديم كه داخل شد در مسجد مردى كه با او رسنى بود ، پس انداخت آن را در گردن ابن اسحاق ، پس برون كرد او را ، پس ببرد او را نزد سلطان پس تازيانه زده شد ابن اسحاق ، سعيد گفت : كه بسبب قدر ، يعنى ابن اسحاق را بسبب آنكه مذهب قدريه داشت تازيانه زدند .
و حميد بن حبيب روايت كرده : كه او ديده ابن اسحاق را كه مجلود شده بود در قدر جلد كرده بود او را ابراهيم بن هشام الامير .
ترجمه ابن اسحاق بگفتار ابن سيد الناس در « عيون الاثر »
و محمد بن محمد المعروف بابى الفتح بن سيد الناس الاندلسى در اوائل « عيون الاثر في فنون المغازى و الشمائل و السير » گفته :
ذكر الكلام في محمد بن اسحاق و الطعن عليه : روينا عن يعقوب بن شيبة ، قال : سمعت محمد بن عبد اللَّه بن نمير و ذكر ابن اسحاق فقال : إذا حدث عمن سمع منه من المعروفين فهو حسن الحديث صدوق ، و انما اتى من انه يحدث عن المجهولين احاديث باطلة .
هامش
[ 1 ] الدراوردى : عبد العزيز بن محمد بن عبيد المدنى ، كان من المحدثين اصله من دراود بفتح الدال و الواو قريه من خراسان ، و مولده بالمدينة و توفى بها سنة 186 .