صنيع الدوله از ذكر اين حقيقت كه شاه نتوانست كارى از پيش ببرد ، سرباز مىزند . در واقع ايرانيان در نگارش وقايع وقتى اتفاقى مطابق ميلشان نباشد چشمها را بسته و از روى آن راحت مىگذرند و به ذكر آن نمىپردازند .
در سال 1839 م . در مشهد شورشى عليه يهودىها برپا شد . مىگفتند علت اين امر توهينى بوده كه يهودىها به مقدسات مسلمانان كرده بودند . مردم به محلهء يهودىها حملهور مىشوند و نزديك به 200 تن از آنها را بقتل مىرسانند . بقيه افرادى كه زنده مىمانند به دين اسلام گردن مىنهند و ديگر هيچگاه مورد ضرب و شتم قرار نمىگيرند . يهودىهايى كه اسلام مىآورند با عنوان جديد از بقيه تفكيك مىشوند . اينان نزديك به 200 خانوار هستند كه در همان محلهء قديمى خود زندگى مىكنند و به ظاهر مسلمان اما در باطن به انجام آداب و مراسم خود پاىبندند .
در سال 1845 م . متولى آستانه علاوه بر وظايف خود در خصوص حفظ و نگهدارى مرقد مظهر ، حكومت مشهد را نيز عهدهدار گرديد . براى نخستين بار اللهيار خان آصف الدوله « 1 » به مدت يك سال هر دو پست را در اختيار گرفت . به نظر مىرسد از آن به بعد ممزوج شدن اين دو پست با يكديگر به صورت يك اصل قبول شده باقى مانده است و آصف الدوله حاكم فعلى نيز به همين ترتيب هم والى خراسان است و هم متولى باشى آستان قدس و قبل از وى پدرش نيز هر دو پست را در اختيار خود داشته است .
در سال 1847 م . قيام حسن خان سالار پسر الهيار خان قاجار آصف الدوله دائى مادرى محمد شاه اتفاق افتاد . حشمت الدوله براى فرونشاندن شورش سالار مأمور مىشود و مشهد را به تصرف خود درمىآورد ، اما مردم عليه سپاهيان ايرانى قيام مىكنند و نزديك به 700 تن از آنان را بقتل رسانده و باقى را تا محل ارك شهر عقب مىرانند ، كه در اينجا سالار و سپاهيان تركمنش آنان را به محاصرهء خود درمىآورند .
مىگويند در طول اين واقعه قحطى و گرانى وحشتناكى در مشهد روى مىدهد و بهاى هر من نان ( 5 / 6 پوند ) به 2 تومان مىرسد . حال ارزش تومان در 50 سال پيش چه بوده است برايم معلوم نشد . 20 سال قبل زمانى كه يك قرآن معادل يك فرانك بوده . يك تومان بهايى برابر با 8 شيلينگ و 4 پنى را داشته است . در سال 1885 م . بهاى آن به 6 شيلينگ و 8 پنى افزايش يافت اما در 1898 م . كاهش يافته و به 4 شيلينگ رسيد .
هامش
( 1 ) - مقصود اللهيار خان پسر ركن الدوله ميرزا محمد خان بيگلربيگى دولوقاجار مشهور به تاجبخش مىباشد . اللهيار خان و پسرش حسن خان صدمات زيادى به اين مملكت زدند و ميرزا ابو لقاسم قايممقام قصيده مشهورى درباره وى دارد . م .