تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 271

مساهمون:

ص٢٧١
است . در زمان سلطنت فتحعلى شاه چناران تحت حكومت ممش خان « 1 » توانست موقعيت مهم كسب نمايد . ممش خان از يك سركردهء معمولى توانسب به حد يك حاكم خودمختار و مستقل ارتقاء يابد . در آنموقع طايقهء وى سرزمينى را كه در طول دره‌اى از بالا به قوچان و از پايين تا گناباد در 20 ميلى مشهد كشيده شده بود در اختيار داشت . بعد از فوت ممش خان خانوادهء وى نيز كم‌كم نفوذ خود را از دست دادند و پسران و نوه‌هاى وى نيز كنار گذاشته شدند و بخشى از قلمرو وى بدست خوانين قوچان و رادكان افتاد . آخرين ذكرى از اين خانواده كه من به آن برخوردم مربوط به حسن خان چنارانى « 2 » مىشود كه در سال 1847 م . در طول قيام سالار به مشهد حمله كرد كه در جريان آن نيز به قتل رسيد . كردهاى چناران در حال حاضر بالغ بر 800 خانوار هستند كه تحت سرپرستى رؤسايى چند و در تيره‌هاى مختلف به سر مىبرند و فاقد يك سرپرست يا رئيس پرقدرتند . از چناران كه خارج شديم . 28 ميل راه پيموديم تا به كاظم‌آباد « 3 » رسيديم . در اينجا پيكى از مشهد رسيد و برنامهء استقبال رسمى را كه قرار بود فردا صبح بخاطر ورود ما برگزار شود به دستم داد . برنامه‌اى كه در نظر گرفته شده بود درست همانند برنامه‌اى بود كه در سپتامبر 1893 م . هنگام ورودم به مشهد شاهد آن بودم . اولين محمولهء پستى در 6 يا 8 ميلى شمال قوچان توسط پيك تركمن ما به دستم رسيد و اين نشانهء ديگرى بود از لياقت تركمن‌ها در انجام وظائف محوله به آنها . او كه هنگام غروب مشهد را ترك گفته بود . بعد از پيمودن 84 ميل بدون وقفه ، شب روز بعد موفق شده بود خود را به قوچان برساند و بعد از يك استراحت كوتاه اسبش را آماده ساخته و بدنبال من روان شود . پس از آنكه مرا يافت همراهم به قوچان
هامش
( 1 ) - ممش خان كرد زعفرانلو از سركردگان خراسان و خوانين مقتدر طايفهء زعفرانلو كه چند سالى حكمران چناران بود . در سال 1210 قمرى كه آقا محمد خان قاجار به طرف خراسان عزيمت نمود و به مشهد وارد شد ، ممش خان از وى اطاعت كرد . لكن پس از كشته شدن آقا محمد خان ، مانند ساير امراء و بزرگان خراسان نسبت به جانشين وى ( فتحعلى شاه ) نافرمانى كرده و گاهى طرف نادر ميرزا پسر شاهرخ شاه افشار را مىگرفت . براى اطلاع بيشتر به جلد چهارم شرح‌حال رجال ايران تأليف مهدى بامداد مراجعه شود . ( 2 ) - حسن خان چنارانى از بزرگان و رؤساى ناحيهء چناران ، خراسان بود و چون در طغيان حسن خان سالار در 1266 - 1263 ه . ق . بر عليه دولت مركزى با وى موافقت نكرد و از هواخواهان دولت بود ، از اين جهت از طرف سالار كشته شد . ص 325 جلد اول شرح‌حال رجال ايران تأليف مهدى بامداد . ( 3 ) - كاظم‌آباد دهى از دهستان تبادكان شهرستان مشهد است . فرهنگ جفرافيائى كشور جلد 21 .