تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خراسان و سيستان ( سفرنامه كلنل ييت به ايران و افغانستان ) ( فارسى ) — صفحة 167

مساهمون:

ص١٦٧
در زمان قيام سالار « 1 » در 1849 م . سام خان با حسام السلطنه كه بعدا به عنوان والى خراسان تعيين شد در سبزوار ملاقات كرد . در سال 1852 م . سام خان از طرف حسام السلطنه براى كمك به والى هرات و يارى او در برابر كهندل خان « 2 » مأمور گرديد و در سال 1854 م . نيز در دفاع از سرخس در برابر حملهء محمد امين خان « 3 » شاه خوارزم به اقداماتى دست زد . وقتى سام خان وفات يافت پسرش خان بابا خان خردسال بود . خان بابا خان تحت نظارت عمويش به رياست گماشته شد و امير حسين خان جوانترين برادر سام خان نيز به عنوان نايب الحكومة تعيين گرديد . اين شخص به زودى تمام قدرت را به دست گرفته و خود را رئيس و حاكم خواند . ناصر الدين شاه در راه بازگشت از اولين سفرش به خراسان در سال 1867 م . ، لقب شجاع الدوله را به وى اعطاء نمود . امير حسين خان به سال 1893 م . درگذشت و بعد از او پسر دومش و حاكم فعلى محمد ناصر خان قدرت را بدست گرفت . برادر بزرگتر محمد ناصر خان كه عبد الحسين خان نام داشت در حدود سى سال پيش در اثر ابتلاء به بيمارى و با درست يكسال قبل از مرگ پدرش ، در تهران درگذشت و پسرى 14 ساله از وى بجاى ماند . محمد ناصر خان عنوان پدرش يعنى شجاع الدوله را نيز بدست آورد . اما مدتى بعد از ديدار من از اين ناحيه محمد ناصر خان نيز از رياست بر كنار و برادرزاده‌اش خان بابا خان مظفر السلطنه پسر سام خان كه در اين زمان چهل سال داشت بجاى وى زمام امور را بدست
هامش
- رجال ايران . ( 1 ) - محمد حسن خان پسر اللهيار خان آصف الدوله بسال 1262 ه . ق در اواخر سلطنت محمد شاه به بهانهء ستيزه با حاج ميرزا آقاسى صدر اعظم در خراسان علم طغيان برافراشت و مشهد را تصرف كرد و متولى آستانقدس را بكشت و اشياء طلاى آستانه را آب كرد و بنام خود سكه زد . بعد از جلوس ناصر الدين شاه ، فتنه و آشوب وى بامر ميرزا تقى خان امير كبير و توسط سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه فاتح هرات سركوب گرديد . سالار و پسرش امير اصلان خان هر دو در مشهد بقتل رسيدند . ص 710 ، فرهنگ فارسى معين ، بخش اعلام . ( 2 ) - كهندل خان حاكم قندهار و برادر امير دوست محمد خان است كه خاندان آنها سالها بر افغانستان حكومت كردند . تبار محمدزائى دارند كه شعبه‌اى از طايفه باركزايى است . ص 371 تاريخ رجال ايران تأليف مهدى بامداد و ص 95 تاريخ روابط بازرگانى و سياسى ايران و انگليس تأليف ابو القاسم طاهرى از انتشارات انجمن آثار ملى . ( 3 ) - اين شخص محمد رحيم خان است كه با فتح خان وزير شاه محمود حاكم كابل ( از طايفه سدوزايى قوم درانى ) همدست شدند ولى از سپاهيان ايران شكست خوردند كه در اين جنگ اسمعيل خان سردار دامغانى سهم بزرگى داشت ص 370 تاريخ رجال ايران تأليف مهدى بامداد .