و حتى هنوز كسى به فكر ايجاد آن نيفتاده بود .
يك مترجم آشنا به هر دو زبان فارسى و انگليسى و يك نفر وارد به كارهاى درمانى و كمكهاى اوليه گروه ما را تكميل كردند . در اين سفر ترجيح داديم تا شترى همراه نبريم و تمام چادرها و لوازم و اثاثيه را بر پشت قاطرها حمل كنيم . تنها افراد واقعا مسلح گروه سه سوار هندى بودند كه مرا همراهى مىكردند ، سربازان ايرانى همراه ما فاقد هرگونه سلاح و تجهيزاتى بودند و اصلا نمىشد در اين خصوص آنان را به حساب آورد . سواران تركمن نيز تنها سلاحشان شمشيرى بود كه با آن شبها محمولهء پستى را مراقبت مىكردند .
گروه جمعا بيش از 70 نفر بود . 73 قاطر و 21 اسب نيز همراه داشتيم . 12 نفر از افراد ، خدمتكاران خاص بودند كه مسئوليت آشپزى ، نانوايى و لباسشويى و ديگر وظايفى از اين قبيل را بر عهده داشتند . دوازده نفر ديگر فراش بودند و مسئول برافراشتن و جمع كردن چادرها بودند . چند تن ديگر نيز مسئول نگهبانى و حفاظت از اردوگاه بودند و براى سرپرستى و رسيدگى به حيوانات نيز 20 نفر را تعيين كرديم .
در كشورهاى شرقى هنگام سفر از نقطهاى به نقطهء ديگر حتما بايد تعداد زيادى از افراد را به عنوان خدمه و همراه با خود داشت و بندرت مىتوان تعدادشان را به حد اقل رساند .
علت اين امر نيز آنست كه در غرب مسافر آنچه را در راه نياز دارد مىتواند در منزلگاههاى مختلف فراهم كند ، حال آنكه در اين كشورها بايد نه تنها خانهاش را بلكه آنچه از آذوقه و لوازم و افراد نياز دارد همراه بردارد .
در رضوان « 1 » 11 ميل آنطرفتر به سوى شمال ، دو افسر اطريشى نيز بما ملحق شدند .
آنان به غير از لباسهايى كه به تن داشتند چيز ديگرى با خود نداشتند ، به نظر نمىرسيد كه زينهاى اسبهاى تركمن براى آنان نشيمن خوب و راحتى باشد . اما نحوهاى كه توانسته بودند خود را با شرايط وفق دهند و به آن عادت كنند تحسينانگيز بود . بهرحال موقع شب هر چه پتوى اضافى داشتيم به آنان داديم به اين اميد كه شايد شب را با راحتى بيشترى بگذرانند .
در رضوان به رشتهكوههايى برخورديم كه از سمت شمال مشهد به سوى شرق ادامه يافته است و بلندترين قلهء آن ارتفاعى معادل 2700 تا 3000 متر دارد . دو ميل آنطرفتر به درّهاى رسيديم كه به آن زواندروخ « 2 » مىگفتند ، باريكترين قسمت آن يك ميل درازا
هامش
( 1 و 3 ) - دهكدههاى مزبور جزء بخش چولايىخانه است و چولايىخانه يكى از دهستانهاى شهرستان مشهد است . فرهنگ آبادىهاى كشور جلد 21 .
( 2 ) - زو در اصطلاح مردم خراسان به درّهاى گفته مىشود كه بين دو كوه واقع شده باشد و زواندرخ يكى از زيباترين درّههاى خوشآب و هواى مشهد است كه سر راه مشهد به كلات نادرى واقع شده است .