ذكر شده بود عبور كرديم تا به دهكدهء كندوشا « 1 » در طرف ديگر رسيديم . شترهايى كه چادرها را حمل مىكردند نزديكىهاى سحر روانه كرده بوديم .
آنها غروب بما رسيدند ، در آن بلندى ، هوا بسيار لطيف و لذتبخش بود . در كندوشا فقط بربرىها زندگى مىكردند . اين مردم هزارهاىهاى اهل هزارهجات افغانستاناند كه ايرانيان آنان را بدين نام مىخوانند . اينان به كشاورزى در اين اطراف مشغول بودند و نيمى از محصول خود را به عنوان اجارهء زمين به حاكم تسليم مىكردند . در اين رابطه حاكم بذر مورد نياز را فراهم مىكرد و جوابگوى دولت مركزى از نظر درآمد ساليانهء منطقه بود . در عوض آنها زحمت كشت و برداشت محصول و فراهم كردن حيوان براى شخم و خرمن كردن و غيره را متحمل مىشدند . بهرحال اين سياست تا حدى متفاوت با نواحى ديگر بود . بدينترتيب كه براى زير كشت بردن اين زمينها حاكم ترجيح داده بود تا از مهاجران افغانى استفاده كند و خود را مقيد نسازد تا خانوارهاى ايرانى را براى اين منظور در اين ناحيه سكنى دهد . مهاجرت هزارهاىهاى افغانستان به خراسان در حال حاضر رو به فزونى گذاشته است و بسيارى از آنان به كشاورزى در منطقه مشغولند . اينان در مقايسه با ايرانيان زحمتكشتر بوده و به دستمزد كمترى قانعاند و باعث افزايش ثروت و بهرهورى اين ناحيه خواهد شد . اين مسئله براى افغانستان بسيار زيانآور است زيرا نيروى انسانى زيادى را از دست مىدهد . مادامى كه سياست افغانستان بر تعقيب و ايذاء استوار است راه ديگرى براى اين شيعيان معتقد كه در اين منطقه به آنان بربرى مىگويند وجود ندارد .
به يك سيد بربرى برخورديم كه عمامهاى آبىرنگ به سر داشت . او از اين مسئله گلايه داشت كه چرا بريتانيا گامى براى بهبود وضع بربرىها برنمىدارد و سكوت كرده است . بعد از كمى گفتگو اينطور به صحبت خود ادامه داد كه نيروى نظامى بريتانيا متشكل از دو گروه گورا « 2 » ( سربازان انگليسى ) و گورخا « 3 » ( نپالىها ) است كه دوشادوش يكديگر مىجنگند و از امپراطورى بريتانيا حفاظت مىكنند . نپالىها و بربرىها از يك پشت و نژاداند و اگر دولت بريتانيا در ارتش خود از بربرىها نيز ثبت نام به عمل آورد آنها نيز قادرند
هامش
( 1 ) - در فرهنگ جغرافيائى ايران گندم شا آمده ولى در فرهنگ آباديهاى ايران جلد 21 جزء دهستان بالا ولايت شهرستان باخرز بنام گندم شاد ضبط شده است .
( 2 و 3 ) -Gurkha - Goraنويسنده تلفظ اين دو كلمه را بدين صورت ضبط كرده است براى كلمهء اول ، معناى درستى در فرهنگها ديده نشد ، اما براى كلمهء دوم ، سربازان اهل نپال آمده است كه نپال كشوريست مستقل در قارهء آسيا ، در شمال هندوستان ، در دامنهء كوههاى هيماليا بين كشور چين و هندوستان واقع شده است . بوميان نپالى اصلا از نژاد مغول هستند و با هندوان امتزاج يافتهاند .
ص 2105 ، فرهنگ فارسى معين بخش اعلام .