در اول ماه مارس 1894 م . ده ميل به طرف شمال و در طول كنارهء جنوبى رود هلمند حركت كرديم و در كنار ستون گلى قديمى كه بر روى يك تپهء كوچك واقع شده بود و به آن ميل ميلك مىگفتند اردو زديم . از كنار خرابههاى شهرستان كه در مصب و بين دو شاخه از رود هلمند واقع شده بود عبور كرديم . كمى به طرف شمال ، دهكدهء شريفآباد « 1 » قرار داشت و در فاصلهاى دور در كنارهء ديگر رود ويرانههاى دهكدهء نادعلى « 2 » واقع بر روى سه تپه از دور نمايان بود در طول راه بيشتر از ميان جنگلهاى درختان گز عبور كرديم . در تمام طول راه يك ديوار خاكى كه به آن گورا « 3 » مىگفتند براى جلوگيرى از طغيان در اطراف رود كشيده شده بود . دهاتىها سخت مشغول مرمت و تعمير اين خاكريز بودند . اين خاكريز از چنان استحكامى برخوردار نبود كه بتواند جلوى سرريز شدن احتمالى رود را بگيرد . مردم نيز مىگفتند كه چهار سال پيش زمانى كه رود دستخوش طغيان شد اين ديوار نتوانست از پيشروى آن به داخل منطقه جلوگيرى كند و سيل تمام محصول كشاورزى دهكدهء ميلك « 4 » را از بين برد . تازه دهاتيان كار درو را به اتمام رسانده و براى تقسيم محصول در انتظار روز بعد بودند كه اين حادثه روى داد . ميلك نه تنها نام يك دهكده است بلكه به اين ناحيه نيز اطلاق مىشود .
در تمام دهكدههاى كوچك و بزرگ كنارهء رود مردمانى از طوايف مختلف بلوچ ساكن هستند . اين دهكدهها نام مشخص و معينى ندارد و از چند كپر و انبوهى درختان گز تشكيل مىشود . اين دهكدهها را بنام كدخداهاى آنها مىخوانند و براى آنكه كسى از اهل ميلك را معرفى كنند مىگويند كه او مردى از ميلك است . ميلك به سردار خانجان خان تعلق داشت ، پسر سردار ابراهيم خان سوجورانى ، كه وى قاتل دكتر فوربز « 5 » بوده كه از اين ناحيه همچون سياحى عبور مىكرده است . تا آنجا كه من ميدانم خانجان خان زمانى مجبور شد تا به افغانستان برود ، ليكن در آنجا نيز نماند و گريخت و در كويته خود را به مقامات انگليسى معرفى كرده و از آنها كمك خواست ، سرانجام به سيستان بازگشت و از طرف حشمت الملك به حكومت اين ناحيه گمارده شد . به محض ورود ما خانجان خان همراه با دو پسر و برادرزادهاش براى ديدار ما به اردوگاه آمد و همينطور نيز سردار سعيد خان . ايندو سخت سرگرم نظارت و رسيدگى به كار مرمت سد از طريق گسيل داشتن گروههاى لازم
هامش
( 1 ) - دهى از دهستان شيب آب شهرستان زابل . فرهنگ جغرافيائى ايران جلد هشتم .
( 2 ) - در ص 986 جلد سوم تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس جهانآباد نادعلى ضبط شده است .
( 3 ) -Gura( 4 ) - دهى است از بخش ميان كنگى شهرستان زابل . فرهنگ جغرافياى ايران جلد هشتم .
( 5 ) -Dr . Forbes