هر كس يكى از اين سه نعمت را يافت ، خير دنيا و خوشبختى را يافته است .
3113 . امام صادق عليه السلام فرمودند : سه صفت در هر كس نباشد هرگز به خير او اميد نيست : در خلوت از خدا نترسد . و در پيرى رعايت تقوى نكند . و از عيب حيا نكند .
3114 . امام صادق عليه السلام فرمودند : همهء چشمها روز قيامت گريانند جز سه چشم : چشمى كه به حرام نگاه نكرده ، و چشمى كه در طاعت خدا نخوابيده و چشمى كه در نيمهء شب از ترس خدا گريسته است .
3115 . امام صادق عليه السلام فرمودند : نجواى عارفين سه محور دارد : خوف ، رجاء ، محبّت . خوف از علم ناشى مىشود . و رجاء از يقين بدست مىآيد . و محبّت شاخهاى از معرفت است .
علامت خوف ، فرار كردن [ به سوى خداست ] و علامت رجاء ، طلبيدن ، و علامت حبّ هم ايثار كردن همه چيز براى محبوب است .
پس اگر علم در سينهاى جا مىگيرد ، آن شخص خوف دارد . و اگر خوف صحيح باشد ، فرار كند . و وقتى فرار كرد ، نجات يابد .
و هنگامى كه نور يقين بر قلب بتابد شاهد فضيلت شود . و همين كه توانست فضيلت را رؤيت كند اميدوار شود . و چون لذت اميد را چشيد طلب كند . و وقتى توفيق طلب يابد ، پيدا كند .
و هنگامى كه روشنى معرفت در دل تجلى كند ، رايحهء محبت استشمام كند . و وقتى رايحهء محبت استشمام كرد ، در سايهء محبوب انس گيرد . و وقتى در سايه محبوب انس گرفت ، او را بر همه چيز برگزيند . و اوامر او را اطاعت كند . و از نواهى او دورى گزيند . و امر و نهى او را بر همه چيز ترجيح دهد .
هنگامى كه بر سفرهء انس محبوب نشست و امر و نهى او را اطاعت كرد ، به روح مناجات و قرب مىرسد . و دايرهء اين سه اصل مانند حرم و مسجد الحرام و كعبه است . كسى كه داخل حرم شود از مردم در امان است . كسى كه وارد مسجد الحرام شد اعضاى بدنش از حرام دورى مىكنند . و كسى كه وارد كعبه شد قلبش از اشتغال به غير خدا در امان خواهد شد .
پس اى مؤمن ؛ دقت كن اگر حال تو حالتى است كه به رسيدن مرگ راضى است ، خدا را شكر كن بر اين توفيق و عصمت . و اگر حالت ديگرى است پس به حالت صحيح تصميمگيرى [ جديد ] تغيير ده . و از عمرى كه در غفلت گذراندهاى پشيمان شو . و از
المواعظ العددية — صفحة 67
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٦٧