3322 . اميرالمؤمنين عليه السلام به فرزندش حسن عليه السلام فرمودند : كسى را كه براى روزى خود تلاش مىكند ، ملامت مكن . كسى كه خرج روزش را نداشته باشد ، خطايش زياد شود .
فرزندم ؛ فقير بى مقدار است . و به سخن او گوش ندهند . و ارزش او را نمىدانند . اگر راستگو هم باشد ، او را دروغگو مىپندارند . اگر دانا هم باشد ، او را نادان مىنامند .
فرزندم ؛ كسى كه به فقر مبتلا شود ، به چهار خصلت مبتلا مىشود : در يقين ضعيف مىشود .
عقلش كم مىشود . دينش سست مىشود . حياء در چهرهاش كم مىشود .
از فقر به خدا پناه مىبريم .
3323 . اميرالمؤمنين عليه السلام به فرزندش حسن عليه السلام فرمودند : فرزندم وقتى گرفتار سختى شدى آن را با بعضى از دوستانت در ميان بگذار ، يكى از اين چهار فايده را دارد : يا آن را به عهده مىگيرد . يا كمك مىكند . يا مشورت مىدهد ، يا دعايش براى تو مستجاب مىكند .
3324 . اميرالمؤمنين عليه السلام به فرزندش حسن عليه السلام فرمودند : پسرم چهار چيز و چهار چيز از من به خاطر بسپار . پرسيد : پدر جان آنها چيستند ؟
حضرت فرمودند : بالاترين ثروت ، عقل است . بزرگترين فقر ، حماقت است . و بدترين وحشت ، خود پسندى و گرامىترين حسب ، اخلاق خوش است .
گفت : پدر جان اين چهار مورد بود چهار مورد ديگر را بفرماييد .
حضرت فرمودند : پسرم ، از دوستى با احمق بر حذر باش . چون مىخواهد سود برساند ولى زيان مىرساند . از دوستى با دروغگو بپرهيز . چون دور را نزديك و نزديك را دور جلوه مىدهد . از دوستى با بخيل دورى كن . چون در موقع نياز تو را تنها مىگذارد . و از دوستى با گناهكار و سركش اجتناب كن . چون در اثر نفاق تو را خواهد فروخت .
3325 . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند : پسرم آيا مىخواهى چهار چيز به تو بياموزم تا از دكتر بى نياز شوى ؟ فرمود : بله يا اميرالمؤمنين .
حضرت فرمودند : تا گرسنه نشدى ، سر سفره منشين . و تا ميل به غذا دارى ، از غذا خوردن دست بردار . غذا را خوب بجو . و قبل از خواب به دستشويى برو . اگر به اينها عمل كنى از دكتر بى نياز مىشوى .
المواعظ العددية — صفحة 143
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٤٣