3218 . لقمان به پسرش گفت : فرزندم ، وقتى معده پر شود ، فكر به خواب رود . و حكمت از كار مىافتد . و اعضاى بدن از عبادت فروماند .
3219 . محقق در اخلاق ناصرى گويد : حكيمى گفت : عبادت خدا سه نوع است :
اول : عبادت بدن يعنى : نماز ، روزه و رفتن به عبادتگاه براى مناجات با خدا .
دوم : عبادت روح : مثل اعتقاد صحيح به توحيد و صفات خدا و فكر دربارهء وجود و حكمت خدا و توسعه در معارف .
سوم : عبادات اجتماعى يعنى معاملات و مزارعه و ازدواج و امانت دارى ، خير خواهى ، كمك به مسلمانان ، جهاد با دشمنان ، دفاع از ناموس ، و حمايت از حوزهء دين .
3220 . بدان صبر در لغت به معناى خوددارى از بى تابى و مقاومت در ناملايمات است كه بر سه قسم است : صبر مردم عادى يعنى خوددارى در ناملايمات به منظور حفظ آبرو نزد مردم . صبر زاهدان و عابدان به منظور ثواب در آخرت . صبر عارفان كه گاه از سختى لذت مىبرند .
چون تصور مىكنند خداوند آنان را از بين مردم برگزيده و مبتلا كرده است .
3221 . خداوند صابران را در هفتاد و چند مورد توصيف فرموده است و روايات قابل شمارش نيست .
3222 . ابن مسعود گفت : پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : به هر كس سه چيز دادهاند خير دنيا و آخرت دادهاند :
رضايت به قضا و قدر خداوند . صبر در بلا . دعا در حال رفاه .
3223 . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند : صبر سه نوع است : صبر در مصيبت . صبر در اطاعت از خدا . صبر براى خوددارى از گناه .
كسى كه در مصيبت صبر كند تا به خوبى سپرى شود خداوند براى او ششصد درجه عنايت فرمايد . كه فاصله هر دو درجه به اندازهء فاصلهء زمين تا آسمانهاست .
كسى كه در طاعت خدا صبر كند خداوند به او ششصد درجه بدهد . كه فاصله آن از اعماق زمين تا عرش است .
المواعظ العددية — صفحة 101
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٠١