درازى است كه قسمتى از آن را سيّد شريف رضىّ « عليه الرّحمة » در اينجا بيان فرموده ، و مدار آن بر تعليم مكارم اخلاق يعنى خوهاى نيكو و محاسن آداب يعنى روشهاى پسنديده است ) : 1 - و به ريسمان قرآن چنگ زن ( طبق احكام و دستور آن رفتار كن ) و آن را پند دهندهء خويش قرار ده ، و حلالش را حلال و حرامش را حرام بدان ( تا سعادت و نيكبختى دنيا و آخرت را نصيب و بهرهء تو گرداند ) و حقّى را كه پيش از اين بوده باور بدار ( پيغمبران پيش از پيغمبر اكرم و آنچه از جانب خداى تعالى براى امّتهاى خود آوردهاند را تصديق نما ) و به گذشتهء دنيا عبرت و پند گير براى ماندهء آن ( ماندهء آن را به گذشته قياس كن و بدان كه مانده همچون گذشته با هزاران درد و اندوه خواهد گذشت ) زيرا بعض آن مانند بعض ديگر و آخرش به اوّلش پيوسته و همهء آن نابود شونده و از دست رونده است ( دنيا همواره چنين بوده و هست و در نتيجه همهء آن از بين خواهد رفت ، پس دلبستگى به چنين جائى بى خردى است ) 2 - و نام خدا را بزرگ شمار در اينكه به آن سوگند ياد كنى مگر بر امر حقّ و راست و بجا ( يا جائى كه صلاحيّت داشته باشد ، پس زنهار به دروغ يا براى امر بى اهميّت بنام او سوگند ياد كنى ) و مرگ و حالات پس از مرگ را بسيار ياد آور ( كه بزرگترين واعظ و پند دهنده است براى تو ) و آن را آرزو مكن مگر به شرط محكم و استوار ( آرزوى مرگ هنگامى بجا است كه بر اثر اطاعت و بندگى و دارا بودن توشهء سفر آخرت يقين داشته باشى كار تو پس از مرگ از اين زندگانى بهتر است ، و گر نه اين آرزوى مردم سست دين و بى خرد است كه كار آخرت نساخته مرگ آرزو مى نمايند ) و دورى كن از هر كارى كه كننده آن را براى خود شايسته داند و براى ديگر مسلمانان نپسندد ( آنچه به خود نمى پسندى به ديگرى روا مدار و آنچه براى خويش شايسته دانى براى مردم ناروا مپندار ) و بپرهيز از هر كارى كه در نهان انجام گيرد و در آشكار شرمندگى آورد ( زنهار از اينكه در پنهان كار زشت و گناهى نمائى كه چون مردم آگاه شوند شرمنده گردى ) 3 - و بر حذر باش از هر كارى كه هرگاه از كنندهء آن بپرسند ( چرا چنين كردى ) آن را انكار كند يا از آن عذر بخواهد ( هيچ گاه در بارهء كسى سخن چينى مكن يا دروغى مبند ) و ناموس خود و آنچه جاى ستودن و نكوهش از تو است نشانهء تيرهاى گفتار قرار مده ( آن را از زبان ژاژگويان و عيب جويان محفوظ گردان ) و هر چه شنيدى بمردم مگو كه اين دليل بر دروغگويى است ( زيرا بسا
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 1068
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٠٦٨