تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 1020

مساهمون:

ص١٠٢٠

قسمت پانزدهم نامه

58 - پس از خدا بترس ، از خدا بترس در بارهء دستهء زيردستان درماندهء بيچاره و بى چيز و نيازمند و گرفتار در سختى و رنجورى و ناتوانى ، زيرا در اين طبقه هم خواهنده است كه ذلّت و بيچارگيش را اظهار مىكند و هم كسى است كه بعطاء و بخشش نيازمند است ، ولى ( از عفّت نفس ) اظهار نمى نمايد ، و براى رضاى خدا آنچه را كه از حقّ خود در بارهء ايشان به تو امر فرموده بجا آور ، و قسمتى از بيت المال كه در دست دارى و قسمتى از غلّات و بهره‌هايى كه از زمينهاى غنيمت اسلام بدست آمده در هر شهرى براى ايشان مقرّر دار ، زيرا دورترين ايشان را همان نصيب و بهره‌اى است كه نزديكترين آنها دارد ( همهء ايشان از بيت المال و غلّات زمينهايى كه از جنگ كنندهء با مسلمانها گرفته شده بهره مى برند خواه دور و خواه نزديك ، و چون توانائى ندارند كه خود را به شهر تو برسانند و سهم خود را بگيرند پس در شهر خودشان مأمورى بگمار كه حقّ آنها را بپردازد تا كسى محروم و نوميد نماند ) 59 - و رعايت حقّ هر يك از ايشان از تو خواسته شده است ، پس ترا سركشى شادى و فرو رفتن در نعمت از حال آنان باز ندارد ، زيرا توبه از دست دادن كار كوچك براى استوار نمودن كار بزرگ كه اهتمام و رسيدگيت به آن بيشتر است معذور نيستى ، پس همّت خود را از ( رسيدگى كار ) آنان دريغ مدار ، و از روى گردنكشى از آنان رو بر مگردان ، 60 - و رسيدگى و وارسى كن كارهاى كسى ( درويش و ناتوان ) از ايشان را كه دسترسى به تو ندارد از كسانى كه چشمها ( ى مردم ) آنها را خوار مى نگرند ، و مردم آنان را كوچك مى شمارند ( چون به درويشان و ناتوانان دربانان بذلّت و خوارى نگاه ميكنند و دير مىشود كه ايشان را به والى راه دهند ، پس تو براى آنان كارى كن كه درخواستهاى خود را بى ترس و رنج به تو اظهار نمايند تا كسى ستمديده و افسرده نماند و شكايت تو را به خداى تعالى نبرد ) پس امين خود را كه ( از خدا ) بترسد و فروتن باشد براى ( رسيدگى به احوال ) ايشان قرار ده تا كارهاى آنها را به تو برساند ، آنگاه در بارهء ايشان چنان رفتار كن كه روزى كه ( حساب و وارسى ) خدا را ( در قيامت ) ملاقات كنى عذرت را بپذيرند ، زيرا ايشان در بين رعيّت