زيرا آن بزرگترين مصيبتها بود . پس از آن از منبر پائين آمده به خانه رفت ، مشايخ نخع به خدمت آن حضرت آمدند ، آن بزرگوار متأسّف و افسرده بود ، فرمود : و للهّ درّ مالك و ما مالك لو كان من جبل لكان فندا ، و لو كان من حجر لكان صلدا ، أما و اللّه ليهدّنّ موتك عالما و ليفرحنّ عالما ، على مثل مالك فلتبك البواكى ، و هل مرجوّ كمالك ، و هل موجود كمالك ، و هل قامت النّساء عن مثل مالك يعنى خدا مالك را جزاى خير دهد و چگونه مالك كه اگر كوه بود كوهى عظيم و بزرگ بود ، و اگر سنگ بود سنگى سخت بود ، آگاه باشيد به خدا سوگند مرگ تو اى مالك جهانى را ويران و جهانى را شاد مى سازد يعنى اهل شام را خوشنود و عراق را خراب مى گرداند ، بر مردى مانند مالك بايد گريه كنندگان بگريند ، آيا ياورى مانند مالك ديده مىشود ، آيا مانند مالك كسى هست ، آيا زنان از نزد طفلى بر مى خيزند كه مانند مالك شود . و گفتهاند : جنازهء مالك را از قلزم به مدينهء طيبّه حمل نمودند و قبر منوّر او در آنجا معروف و مشهور است ، و پوشيده نماند كه اشتر - رضى اللّه عنه - با اينكه مردى خردمند و دلاور و بزرگوار بود به زيور بردبارى و پارسائى و درويشى هم آراسته بود ، چنان كه گفتهاند : روزى از بازار كوفه مى گذشت ، و كرباس خامى در بر و پارهاى از همان را بجاى عمامه بر سر داشت ، يكى از بازاريان از روى استخفاف شاخهء سبزى بر او انداخت ، اشتر بردبارى نموده اعتنا نكرده گذشت ، يكى از حاضرين كه اشتر را مى شناخت به آن بازارى گفت : واى بر تو هيچ دانستى كه بچه كسى اهانت نمودى ، گفت : نه ، گفت او مالك اشتر دوست و يار امير المؤمنين عليه السّلام بود ، پس آن مرد بازارى از كار كرده به لرزه آمده به دنبال اشتر روانه شد تا عذر خواهى نمايد ، ديد اشتر در مسجد به نماز مشغول است ، ايستاد تا از نماز فراغت يافت ، پس سلام كرده خود را بر پاى او انداخته بوسيد ، اشتر سر او را برداشته فرمود : چه كار ميكنى گفت : عذر گناهى كه از من صادر شده مى خواهم كه ترا نشناخته بودم ، اشتر فرمود : بر تو هيچ گناهى نيست ، به خدا سوگند من به مسجد آمده بودم كه براى تو طلب آمرزش نمايم . آرى بايد مالك اشتر چنين بوده و آنقدر بر نفس خود تسلّط داشته باشد كه با داشتن چنان شجاعت و دلاورى در چنين موقعى كه نادانى او را استهزاء مىكند تغيير حالى به او دست ندهد ، زيرا در هر چيز پيرو حقيقى امام زمان خود بود تا آنكه امير المؤمنين عليه السّلام در بارهء او فرمود : لقد كان لى مثل
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 990
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٩٩٠