صبح ( دين اسلام ) گرديديد ( از بد بختى و سرگردانى نجات يافتيد ، پس ما را بر شما حقّ بسيار بزرگى است كه بايد قدر آن را بدانيد ) ( 2 ) كر شود گوشى كه از فرياد رهنما پند نگرفته ( تدبّر در سخنان او نكند ، اين نفرين بر كسانى است كه از راه حقّ اعراض نمودند مانند طلحه و زبير و معاويه ، راهزن دين مسلمانان بوده ايشان را گمراه كردند ) و گوشى كه از صداى رسا ( كلمات خدا و سخنان حضرت رسول ) سنگين و كر گشته چگونه مى شنود صداى آهسته را ( در صورتى كه موعظه و پند خدا و رسول در ايشان تأثيرى نكرد ، البتهّ آواز و پند من اثرى نخواهد داشت ) مطمئنّ باشد ولى كه از خوف و ترس خدا مضطرب و نگران است ( اين دعاء براى كسانيست كه از عذاب الهىّ ترسيده در راه حقّ ثابت قدم هستند ) ( 3 ) همواره منتظر نتائج خيانت و نقض عهد و بيوفائى شما هستم ، و به فراست شما را نشان كرده درك ميكنم كه زينت فريبنده ( نويد شيطان ) شما را فريفته ( پس شگفت نيست كه از من چشم پوشيده به ديگرى كه او را از حقّ و حقيقت بهرهاى نيست رو آوردهايد ) ( 4 ) لباس تقوى و پيراهن ديندارى مرا از شما پنهان كرد ( كه دست از من برداشته با ديگران بيعت كرديد ، بسبب آنكه من هرگز لباس فسق نپوشيده بر خلاف رضاى خدا در هيچ كارى اقدام نكردم ) بينا كرد مرا بر حال شما صفاى باطنم ( حيله و مكر و نفاق و دوروئى شما را دانستم ) ( 5 ) برخاستم براى رهنمايى شما زمانيكه در راههاى ضلالت همگى بدور هم گرد آمده و راه را گم كرده رهنمايى نداشتيد ( در بيابان جهل و نادانى از تشنگى علم و دانائى نزديك به هلاكت بوديد ) چاه مى كنديد و آب بدست نمى آورديد ( شما را از هلاكت و بد بختى نجات دادم ) ( 6 ) امروز براى شما زبان بستهء صاحب بيان را گويا نمودم ( براى هدايت و اطمينان شما در اين خطبه رموز و اسرار را كه زبان حال من گويا بود بيان كردم ، بنا بر اين ) دور باد رأى كسى كه مرا مخالفت كند ( از اطاعتم بيرون رود ، زيرا در راه غير حقّ قدم ننهادهام ، و ) ( 7 ) از زمانيكه حقّ را يافتهام در آن شكّ و ترديد نكردهام ( هميشه ثابت قدم بوده هرگز باطل در من راه نيافته ، از معارضه و غلبهء دشمن مانند طلحه و زبير و ديگران نمى ترسيدم ، بلكه ترس من اين بود كه مبادا مردم بسبب پيشرفت ايشان گمراه شوند ، چنان كه ) حضرت موسى از خود ترس و باكى نداشت ( زيرا به حقيقت و راستى خويش و مغلوب شدن دشمنان و ساحرين يقين و اطمينان داشت ) ترسيد كه مبادا نادانان غلبه يافته و ارباب ضلالت و گمراهى پيشى گيرند ( بر اثر آن مردم گمراه شوند ، و چنان كه موسى با ساحرين روبرو شد و هر كه به او ايمان آورد از گمراهى رست و هر كه مخالفت كرد در دنيا و آخرت به عذاب خدا مبتلى گرديد ) ( 8 ) امروز ما و شما بر راه حقّ و باطل مصادف شديم ( من بر راه حقّ و شما بر راه باطل ) كسى كه اعتماد به آب داشته باشد ( از گفتار و كردار من پيروى نمايد ، هرگز ) تشنه نمى شود ( در وادى كفر و شرك و نفاق حيران و سرگردان نمى ماند ) .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 56
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٥٦