دهندگان خود را پند داده است ) و فريب دهنده ترين مردم خود را كسى است كه بيشتر از آنها پروردگارش را معصيت و نافرمانى كند ( زيرا مقصود هر فريب دهندهاى زيان رساندن به ديگرى است و بزرگترين زيانها بدست آوردن بيچارگى هميشگى است و يافتن آن مستلزم معصيت و نافرمانبردارى است ، پس هر كس پروردگارش را از ديگران بيشتر معصيت كند ، بيشتر بيچارگى بدست آورده و كسى را كه بيشتر بيچارگى فرا گيرد ، بيشتر از فريب دهندگان خود را فريب داده است ) 9 و فريب خورده كسى است كه زيان به خود روا دارد ( خود را هلاك و تباه نموده كارى كند كه مستوجب عذاب الهىّ گردد ) و خرسند و خوشحال كسى است كه دين او به سلامت باشد ( بر وفق احكام الهيهّ رفتار كند تا ديگران به او غبطه برده مقام او را آرزو كنند ) و خوشبخت كسى است كه از ديگر كسان پند گيرد ( در راه نيكوكاران قدم نهاده از كردار زشت بد كاران دورى نمايد ) و بد بخت كسى است كه از خواهش نفس و نادرستيهاى خويش فريب خورد ( از هواى نفس پيروى كرده از خطر آن غافل گردد ) ( 10 ) و بدانيد اندك رئاء و خود نمائى ( در عبادت و بندگى ) شرك است ( زيرا هر كه در عبادت خدا غيرى را در نظر گيرد ، البتهّ او را شريك خدا دانسته ) و همنشينى با هوا پرستان ( معصيت كاران ) باعث فراموشى ايمان و حضور شيطان است ( زيرا بر اثر غفلت از ذكر خدا و ياد آخرت نور ايمان از دل گناهكاران بيرون مى رود و شيطان براى اضلال و گمراهى در مجالشان حاضر مىشود ، و به فرمودهء پيغمبر اكرم : « المرء على دين خليله و قرينه يعنى مرد پيرو دين و آئين دوست و همنشين خود مى باشد » نشست و برخاست با هوا پرستان در شخص تأثير خواهد نمود ) ( 11 ) از دروغ دورى كنيد كه آن از ايمان دور است ( زيرا ايمان مجمع فضايلى است كه از جملهء آنها راستى است و دروغ از جملهء رذائل و صفات ناپسنديده مى باشد ، و به اين جهت ميان آن با ايمان تباين و جدائى است ) راستگو مشرف به نجات و رهائى ( از عذاب ) و رستگارى است ، و دروغگو بر جاى بلندى است كه نزديك به افتادن در گودال هلاكت و ذلّت و خوارى است ، ( 12 ) و بر يكديگر حسد نبريد ( زوال مقام ديگرى را آرزومند نباشيد ) زيرا حسد ايمان را مى خورد ( مضمحلّ و نابود مى نمايد ) چنان كه آتش هيزم را مى خورد ( سوزانده و خاكستر مىكند ) و با همديگر دشمنى نكنيد ، زيرا دشمنى باعث ( قطع رحم و ) زوال هر خير و بركتى است ( مانند تيغ كه مو را از سر زائل مى گرداند ) ( 13 ) و بدانيد كه آرزو موجب بغلط و اشتباه انداختن عقل و فراموشى از ذكر خدا
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٢٠٩