( 1 ) اى گروه مسلمانان ، خوف و ترس را شعار خود بنمائيد ( و از خدا بترسيد و در كارزار با دشمن سستى ننمائيد ) و وقار و آرامى ( در كارزار ) را رويهّء خويش قرار دهيد ( از روبرو شدن با دشمن پرهيز نكنيد ) و دندانهاتان را بر هم بفشاريد ( در جنگ استقامت ورزيد ، و سختيهاى كارزار را به خود هموار نمائيد ) زيرا اين طرز رفتار ، شمشيرها را از سرها دور كنندهتر است ( استقامت در جنگ و تحمّل سختيهاى كارزار از هر حيله و تدبيرى براى شكست دشمن بهتر و نتيجهاش فتح و فيروزى است ) ( 2 ) و زره را كامل بپوشيد ( زرهء خود دار و آستين دار بپوشيد تا جائى از تن شما نمايان نباشد ) و شمشيرها را در غلاف پيش از بيرون كشيدن بجنبانيد ( تا در وقت حاجت بيرون كشيدن آن آسان باشد ، و يا اينكه صداى آلات جنگ را به گوش دشمن رسانيده خود را آماده نشان دهيد تا نگران گشته بترسد و باعث مغلوبيّت او شود ) و ( دشمن را ) به گوشهء چشم و خشمناك بنگريد ( زيرا به تمام چشم نگاه كردن علامت ترس و شگفت است كه بر اثر آن دشمن جرأت يافته ممكن است غلبه نمايد ) و بجانب چپ و راست نيزه بزنيد ( اطراف را بپائيد كه شايد دشمن در كمين نشسته از چپ يا راست حمله نمايد ) و با نوك و دم شمشيرها زد و خورد نمائيد ( دشمن را از جلو آمدن مانع گرديد ) و شمشيرها را ( اگر كوتاه است ) به پيش نهادن گامها ( به دشمن ) برسانيد ( خود را به او نزديك سازيد كه علامت مردى و دليرى پا پيش نهادن است نه دورى نمودن و بنوك شمشير اشاره كردن ، روايت شده كه در يكى از جنگها به حضرت عرض شد شمشير تو كوتاه است ، فرمود به گامى آن را بلند گردانم ) ( 3 ) و بدانيد كه خدا شما را در نظر دارد ( كردار شما را مى بيند ) و با پسر عموى رسول خدا ، صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، مى باشيد ، پس پى در پى ( به دشمن ) حمله كنيد ، و از گريختن شرم نمائيد ، زيرا فرار ننگ براى اعقابست ( فرزندانتان را بعد از شما سرزنش خواهند كرد ) و آتش روز حساب و رستاخيز مى باشد ( گريخته از جنگ در قيامت به عذاب الهىّ گرفتار خواهد شد ) ( 4 ) و خوشحال باشيد كه روحتان ( در جنگ ) از بدن جدا گردد ، و به آسانى بسوى مرگ برويد ( از كشته شدن در راه حقّ براى يارى دين خورسند باشيد ، زيرا حيات عاريتى را بدل به زندگانى جاويدان خواهيد ساخت ، چنان كه در قرآن كريم س 3 ى 169 مى فرمايد : وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ يعنى گمان مكن كسانى كه در راه خدا كشته شدند مردهاند ، بلكه زندهاند و از جانب پروردگارشان روزى داده ميشوند ) ( 5 ) و بر شما باد ( حمله ) به اين سياهى بسيار بزرگ ( لشگر انبوه معاويه ) و سرا پردهء
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 159
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص١٥٩