بر او نماز گزارده و ( با اينكه عقيدهء شما بر اين است كه كفر مانع از ارث بردن است و اگر چه وارث مسلمان باشد ) ميراثش را به كسان او داد ، و قاتل را كشت وارث او را بوارثش تقسيم كرد ، و دست دزد را بريد و زناء كنندهء بى همسر را تازيانه زد ، بعد از آن از مالى كه مسلمانها به غنيمت آورده بودند بايشان قسمت داده و آنان هم زنهاى مسلمان را بنكاح خود در آوردند ، پس ( اگر زناء و آدم كشى و دزدى كه گناه كبيره است موجب كفر مى گشت ، پيغمبر اكرم بر زانى نماز نمى خواند وارث او و قاتل را به كسانشان نمى پرداخت و يا بزناء كنندهء بى همسر و دزد دست بريده از غنيمت قسمت نداده و آنها زنهاى مسلمان را به نكاحشان در نمى آوردند ، زيرا نماز خواندن بر كافر جائز نيست و كفر از جملهء موانع ارث بردن و همسرى با زن مسلمان و بهره بردن از غنيمت است ) رسولخدا صلّى اللّه عليه و آله ايشان را ( كافر ندانسته ، بلكه ) به گناهانشان گرفته حقّ خدا را در بارهء آنان جارى ساخت و از بهرهء آنها از اسلام جلوگيرى ننمود و اسمشان را از بين مسلمانان خارج نفرمود ( پس اگر شما خود را مسلمان و پيرو اين پيغمبر مى دانيد چرا بمحض توهّم گناه مسلمان را كافر دانسته جان و مالشان را مباح مى پنداريد ) ( 4 ) پس ( از اين براى توبيخ و سرزنش آنها مى فرمايد : ) شما بدترين مردم و بدترين كسى مى باشيد كه شيطان او را به گمراهيهاى خود ( نادانى و باور نكردن به نادانى خود ) پرتاب كرده و به حيرت و سرگردانى وا داشته است ، ( 5 ) و ( بر اثر پيروى از شيطان ) به زودى دو طايفه در بارهء من هلاك خواهند شد : يكى دوستى كه در دوستى افراط كند بطوريكه محبّت بى اندازه او را به راه باطل بكشد ( مانند اينكه او را خدا يا پيغمبر بداند ) و ديگر دشمنى كه از حدّ تجاوز كرده دشمنى بى اندازه او را به غير حقّ وا دارد ( مانند خوارج و نواصب ) و بهترين مردم در بارهء من گروه ميانه مى باشند ( كه نه بالوهيّت او قائل بوده نه دشمنى مى نمايند ، مانند اماميهّ كه آن بزرگوار را امام و پيشوا و وصّى پيغمبر اكرم دانسته و او و يازده فرزندش را معصوم و منزهّ از هر گناهى مى شناسند ) پس همراه اين گروه ميانه بوده از سواد اعظم ( پيروان سلطان عادل ) پيروى كنيد ، زيرا دست خدا بر سر ( اين ) جماعت است ، ( 6 ) و بر حذر باشيد از مخالفت و جدائى ( با ايشان ) زيرا تنها و يكسو شدهء از مردم دچار شيطان است ، چنان كه تنها ماندهء از گوسفند طعمهء گرگ مى باشد ، ( 7 ) آگاه باشيد هر كه كسى را به اين رويهّ دعوت كند ( بدعتى در دين قرار دهد ) او را بكشيد اگر چه در زير
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 394
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٩٤