و رنجور سازد ) ( 10 ) بياور آنچه دارى اى أبا و ذحة ( وذحه در لغت بمعنى پشكلى است كه در زير دنبهء گوسفند از بول و سرگين بسته مىشود ، امام عليه السّلام بواسطهء رنجش از اصحاب خود اين جمله را فرموده و پيدايش حجّاج را خواسته و به اين خبر شگفت آور از غيب اشاره نموده ، و ليكن مردم ندانستند كه وذحه چيست و مراد آن حضرت به كيست تا زمانيكه حكايت حجّاج با خنفساء « نام حيوانى كوچكتر از جعل » و ناميدن حجّاج خنفساء را بلفظ وذحه بر زبانها افتاد ، آنگاه به مقصود امام پى بردند . ابن ميثم بحرانىّ رحمه اللّه در شرح نهج البلاغه در اينجا چنين بيان فرموده : روزى حجّاج بر سجاّدهء خود نماز مى گزارد خنفسايى بجانب او رو آورد ، گفت آن را از من دور كنيد كه وذحهاى است از وذح شيطان ، و هم از او روايت شده كه گفت خدا بكشد گروهى را كه گمان ميكنند اين حيوان مخلوق خدا است ، گفتند : پس خلق كيست گفت از وذح شيطان است . سيّد رضىّ فرمايد : ) مى گويم : مراد از وذحه ، خنفساء است ( حجّاج اين لفظ را بر خنفساء اطلاق نموده ، نه آنكه در لغت معنى آن خنفساء باشد ) و اين فرمايش اشاره به آمدن حجّاج است ، و او را با وذحه حكايتى است كه جاى بيان آن اينجا نيست .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 366
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٦٦