و نابود و تباه مى گردد ، شكمخوارهاى است كه ( همه را ) هلاك مى نمايد ( شكم خاك از طعمهء انسان هرگز سير نشود و طبع افلاك از تباه ساختن آدميان ملول نگردد ) ( 3 ) زمانيكه آرزوى راغبين به دنيا كه به آن خوشنود هستند به نهايت رسيد دنيا از اينكه مى باشد تجاوز نمى كند همچنانكه خداوند تعالى ( در قرآن كريم س 18 ى 45 ) مى فرمايد : وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أنَزْلَنْاهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ ، نَباتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيماً تذَرْوُهُ الرِّياحُ وَ يعنى مثل دنيا مانند گياه زمين است كه به آبى كه آن را از آسمان فرستاديم ، آميخته شد ( از آن نشو و نماء نمود ) پس بامداد ( روز ديگرى ) آن گياه خشك گرديد به قسمى كه بادها آن را پراكنده مى سازند ، و خداوند بر همه چيز ( هر كار ) قادر و توانا است ( خوشنودى و آسايش دنيا به گياهى ماند سبز و خرّم كه به اندك زمانى خشك گشته هستى آن به باد فناء مى رود ) ( 4 ) هيچ مردى از متاع دنيا مسرور و شادمان نبوده مگر آنكه در پى آن گريهء گلوگير ( يا غمّ و اندوه ) به او رو آورده است ، و از خوشيهايش به كسى رو نياورده مگر اينكه از بديهايش به او زيانى رسانده ( هيچكس به دلخواه از دنيا شكمى سير نكرد و به آرزوى خود نرسيد مگر اينكه دنيا پشت كرده نعمت از او باز گرفت ) و در دنيا او را باران فراخى و خوشبختى تر نساخت مگر اينكه ابر بلاء پى در پى بر او باريد ، و ( چون رفتار دنيا اين گونه است ) ( 5 ) شايسته است كه در اوّل بامداد يار و ياور انسان بوده او را همراهى نمايد و در شب تغيير يافته دشمنش گردد ، و اگر طرفى از آن گوارا و شيرين باشد طرف ديگرش تلخ و پر و با ( بيمارى كشنده ) است ( 6 ) هيچكس از خوشى آن بمراد نمى رسد مگر اينكه از مصائب و اندوههاى آن رنج و سختى را دريابد ، و در بال امن و آسودگى شبى را بسر نبرد مگر اينكه بامداد بر روى جلو بالهاى خوف و ترس بگذراند ، ( 7 ) بسيار فريبندهاى است كه هر چه در آن است مى فريبد ، و فانى شدنى است كه هر كه در آن است نابود مىشود ، خير و نيكوئى در هيچيك از توشههاى آن نيست مگر در تقوى و پرهيز كارى ، ( 8 ) هر كه اندكى از متاع دنيا را اخذ نمايد بدست آورده چيزى كه او را ( از سختى حساب و بازرسى در قيامت ) بسيار ايمن گرداند ، و هر كه زياد گرد آورد دريافته چيزى كه ( هنگام حساب ) بسيار او را هلاك خواهد نمود ، و ( در دنيا هم )
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 343
مساهمون: خطب الإمام علي ( ع )
ص٣٤٣