باب فرار
قال الله تعالى :
« فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ »
« 1 » معمولا فرار در برابر فرار است ، و فرار ماموريت اصلى مقام رسالت و نبوت است . آن دعوت مردم است به سوى حق تعالى چنان كه قرآن كريم از زبان رسول گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و إله مىفرمايد :
فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ .
به سوى خدا فرار كنيد من براى شما از طرف او رسولى بيمدهنده و آشكار هستم .
عبد سالك بايد دائما در حال رفتن به سوى معبودش باشد توقف و سكون آفت راه سالك است . هيچگاه نبايد غفلت كند زيرا در عوالم خارج و عالم نفس لغزشگاهها و رهزنان فراوانى هستند كه انسان را به دام خود مىكشند ، فلذا فرار در اين آيه شريفه به معنى حركت هوشيارانه و حسابشده است : يعنى سالك بايد از راه و رسم منزلها باخبر باشد . به قول حافظ :
به مى سجاده رنگين كن ، گرت پير مغان گويد * كه سالك بىخبر نبود ز راه و رسم منزلها
شب تاريك و بيم موج و گردابى چنين حائل * كجا دانند حال ما سبكباران ساحلها
تعريف فرار
خواجه بزرگوار در تعريف فرار مىگويد :
الفرار هو الهرب مما لم يكن الى من لم يزل . « 2 »
« لم يكن » صفت موجودات فناپذير است و « لم يزل » وصف ابديت حق تعالى است ،
هامش
( 1 ) . ذاريات / 50 .
( 2 ) . فرار در حقيقت حركت سالك از غير حق است بسوى حق و آنچه كه سالك را از حضرت حق دور مىكند و به او نزديك مىگرداند « لطائف الاعلام فى اشارات اهل الالهام » ( كاشانى ) .