باب تلبيس
قال الله تعالى :
وَ لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ .
« 1 » و بىشك سبب مىشديم كه همان اشتباهى كه براى ديگران پيش مىآورند براى خودشان پيش آيد .
خواجه به اين آيهء سورهء انعام استشهاد جسته است كه در ن ملك به صورت مرد تلبّس جويد ، تا براى او تبليغ رسالت ممكن باشد .
لبس ، پوشاندن چيزى است كه ستر آن واجب است ، براى اينكه كشف آن قبيح است يا به پوشش احتياج دارد . اما لبس به معنى پوشاندن حق است و اين معنى گويا استعاره از معنى اولى است و در ريشه هر دو يكى است .
« لبس الثوب » يعنى با لباس خود را پوشانيد و « البسه » يعنى ديگرى را بپوشانيد . اصل « لبس » همان پوشاندن است ، الا اينكه تنها در امور معنوى استعمال شود . « لبست عليه أمره » يعنى امر را بر ا و مشتبه كردم .
« لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ »
يعنى ، هرآينه مشتبه مىكنيم بر آنان چيزهايى را كه آنان بر مردم مشتبه مىكردند . و نيز فرمود :
وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ
« 2 » : حق را به باطل مشتبه نكنيد .
نيز فرمود :
لِمَ تَلْبِسُونَ الْحَقَّ بِالْباطِلِ
« 3 » : چرا حق را با باطل مىپوشانيد ؟ و نيز فرمود :
الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يَلْبِسُوا إِيمانَهُمْ بِظُلْمٍ
« 4 » : كسانى كه ايمان آوردند و ايمان خود را با ظلم نپوشانيدند .
« يلبسون » چون متعلقش حذف شده است ، هم شامل التباس بر خودشان مىشود و هم شامل التباس بر يكديگر ؛ يعنى مشتبه كردن بر ديگران . نظير تبليغات سوئى كه بعضى مىكنند و از جهل مريدها سوء استفاده نموده حق را با باطل خلط و مشتبه مىكنند . نيز نظير تبليغاتى كه گردنكشان عالم نسبت به رعاياى ضعيف خود روا مىدارند و حق را با باطل خلط مىكنند .
هامش
( 1 ) . انعام / 9 .
( 2 ) . بقره / 42 .
( 3 ) . آل عمران / 71 .
( 4 ) . انعام / 82 .