باب بقا
قال الله تعالى :
وَ اللَّهُ خَيْرٌ وَ أَبْقى .
« 1 » خدا بهتر و پايندهتر است .
باب سوم از نهايات باب بقاست ، كه به دنبال باب فنا آورده شده است و استشهاد خواجه به اين كلام الهى است كه خداوند خير و باقى است .
اين آين ، در ادامهء داستان حضرت موسى عليه السّلام و ايمان آوردن ساحران است ، آنگاه كه ساحران سجده كردند ، گفتند : به پروردگار هارون و موسى ايمان آورديم . فرعون گفت :
به دو ايمان آورديد قبل از آنكه به شما اجازه دهم ، همانا او بزرگ شماست كه به شما آموزش سحر دهد ، پس دستان و پاهاى شما را از خلاف بريده و شما را بر تنههاى نخل آويزانتان كنم تا بدانند عذاب كداميك از ما سختتر و پايدارتر است . گفتند : هرگز تو را براين معجزهها كه سوى ما آمده ترجيح نمىدهيم . هرچه مىكنى ، بكن . فقط به زندگى اين دنياى ما لطمه مىزنى . ما به پروردگارمان ايمان آوردهايم كه گناهانمام را با اين جادوگرى كه با زور بدان وادارمان كردى بيامرزد كه خاد بهتر و پايندهتر است .
علامه طباطبايى دليل تعبير به كلمهء جلالهء « اللّه » را بدان جهت مىداند كه مىخواستند بگويند خدا بهتر و باقىتر از هرچيزى است و چون ملاك خوبى و خوبترى كمال است ، و كلمهء « الله » به معناى ذات داراى جميع صفات كمال است ؛ در نتيجه ، خير مطلق است . لذا در اين مقام مناسبت داشت كه اسم جلاله را تعبير كنند . « 2 »
آيات ديگرى كه در باب بقا وارد شده است عبارت است از :
وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ .
« 3 » و زنده ابدى ذات خداى با جلال و عظمت توست .
وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَشَدُّ وَ أَبْقى .
« 4 » و عذاب آخرتش سختتر و پايندهتر است .
هامش
( 1 ) . طه / 73
( 2 ) . تفسير الميزان ، ج 14 ، ص 277 .
( 3 ) . رحمان / 55 .
( 4 ) . طه / 127 .