تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى ) — صفحة 115

مساهمون:

ص١١٥
شرايطى را كه براى پيمودن مرحلهء استنباطى لازم دارد واجد باشد اين‌چنين استقراء در نموّ دادن احتمال تعميم نتيجه‌بخش است و بزرگترين مقدار احتمالى ممكن را نتيجه خواهد داد و اين بدان معنا است كه دليل استقرائى در مرحلهء استنباطى برهانى است از براى مقدار احتمالى بزرگ و در حدود برهان بودن بر اينمقدار احتمالى و ضمن شروط و اصول مسلّمهء لازم ، يك قاعدهء منطقى است نه به معناى آنكه نتيجه‌اى كه استقراء مقدار احتمالى زيادى به آن مىبخشد بايد هميشه از جهت منطقى صادق باشد بلكه باينمعنا است كه مقدار احتمالى بزرگى را كه دليل استقراء به نتيجه مىبخشد مقدار منطقى است .

( تسلسل طبيعى براى شواهد استقرائى )

بعضى از دانشمندان فنّ استقراء : مانند ؛ راسل گفته است كه نتيجه‌بخش بودن استقراء فقط در صورتى است كه ما از براى حالاتى كه استقراء بعضى از آن را فراگرفته و ميخواهد نتيجه‌هاى استقراء را ببعض ديگر تعميم دهد يك تسلسل طبيعى فرض كنيم . و در اين زمينه استقراء را باستقراء خاص و استقراء عام تقسيم نموده پس هرگاه ما دو گروه ( ا ) و ( ب ) داشته باشيم و بخواهيم بواسطهء استقراء بدانيم كه آيا آن فرديكه از گروه ( أ ) است از گروه ( ب ) نيز هست يا نه ؟ و باينمنظور استقراء نموده و مقدارى از حالات را مشاهده كرديم كه در همهء آنها گروههاى ( أ ) از گروه ( ب ) نيز ميباشند استقراء خاصّ ، هدفش آنست كه ميخواهد اثبات كند كه اين الف تازه‌ايكه هنوز مورد استقراء واقع نشده است از گروه ( ب ) مىباشد و اين نتيجه را از انتساب الفهاى ديگر به ( ب ) كه در خلال استقراء مشاهده شده است بدست ميآورد و امّا استقراء عامّ ، هدفش آنست كه از مشاهدهء حالات گذشته اثبات كند كه هر الفى از گروه ( ب ) مىباشد . به نظر راسل در تكوين استقراء خاص ضرورت دارد كه حالت تالى نسبت بحالات
الأسس المنطقية في الإستقراء ( مبانى منطقى استقراء ) ( فارسى ) — صفحة 115 | السيد محمد باقر الصدر / سيد احمد فهرى زنجانى