سپاهى و شهرى ز صد ، ده نزيست * وگر زيست بر خويشتن خون گريست
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . روز بود * كه در شهر بغداد اين سوز بود
شب چارشنبه فروشد به خاك * سر مير مستعصم آن جان پاك
ز ششصد فزون بود پنجاه و شش * بدادست جان شاه جمشيدفش
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . * ز بيمش سپهر برين گمره است
سرافراز مستعصم بىنظير * شنيدم كه بد شانزده سال مير
بر اين شانزده بد فزون هشت ماه * نبايد سخن گفت الا [ به راه ]
. . . . . . . . . . چار روز است و بس * شمرده است بر هركه باشد نفس
ز سفاح كاو اولين مير بود * به رفعت بر از گنبد تير بود
چنين تا به مستعصم نامدار * امامان عباس را برشمار
. . . . . . . . . . . . . . . از سى و هفت * اگر نيك بودند اگر بد برفت
. . . . . . . . . . . . . از مردم كينهكيش * به پانصد برافزاى ده سال بيش
دو صد سال يكسر جهان داشتند * ز قنوج تا قيروان داشتند
. . . . . . . . . . . . . هيچ حكمى نبود * چنين است آيين چرخ كبود
زمانى زبون غلامان بدند * در اين باغ سرو خرامان بدند
زمانى به دست . . . . . . . . . . . اسير * فرومانده و زار و خوار و حقير
. . . . . . . . . . . . سلجوقيان تا نهيب * برون رفته پاى مراد از ركيب
ز كرمان همى حكمشان بد روان * به بغداد بر بصره و نهروان
حوالى بغداد مىداشتند * بروبوم آباد مىداشتند
. . . . . . . . . . . . . . . . . بيامد ز چين * به ابرو درافكنده از خشم چين
برانداخت آن خاندان را ز جاى * بيفكند آن سروران را ز پاى
سخنهاى ايشان به الماس سفت * كنون دولت آل عباس گفت
. . . . . . . . . . . . . . . . نكوهش كنم * به كار گذشته پژوهش كنم
به نفرين گردون گشاييم لب * كز او روز هرتن شود تيرهشب
مرا دل از اين غصه پرآتش است * ز جور فلك وقت من ناخوش است
. . . . . . مرا سال بر شصت گشت * ز صد گونه اين چرخ گردان بگشت
بسى نيكوبد ديدم اندر جهان * بدانستم از آشكار و نهان
همايون نامه ( تاريخ منظوم حكيم زجاجى ) ( فارسى ) — صفحة 965
مساهمون: حكيم زجاجى
ص٩٦٥